Zelfs koning Juan Carlos wil de opperrechter geen hand meer geven

Spaans opperrechter Carlos Dívar verborg zijn verkering met zijn beveiliger door lange weekendjes in Marbella te declareren als werkoverleg. Dat gaat te ver, in crisistijd.

Carlos Dívar Foto Reuters

Hij is als machtigste magistraat van Spanje de drie na hoogste bestuurder van het land. Ook nu Carlos Dívar al weken onderwerp is van grote maatschappelijke ophef, valt het hem zwaar die positie op te geven. Het schandaal, over Dívars vakanties op kosten van de belastingbetaler, brengt het toch al beroerde imago van de Spaanse rechtspraak ernstige schade toe.

Dívar is sinds 2008 zowel voorzitter van het landelijke Hooggerechtshof als van de Hoge Raad voor de Rechterlijk Macht. Ondanks die drukke baan vierde de 70-jarige tientallen lange weekends aan de Costa. Vaak vertrok hij op donderdag om pas op dinsdag terug te reizen naar Madrid. Zijn favoriete bestemming: Puerto Banús, een mondain badplaatsje even buiten Marbella.

Een groot deel van zijn uitgaven in luxehotels en goede Italiaanse restaurants declareerde hij bij zijn werkgever, de overheid. In totaal maakte Dívar in vier jaar zeker 32 reizen, waarvoor hij ruim 28.000 euro aan onkosten opgaf. Volgens de magistraat moest hij naar Marbella en andere aangename kustplaatsen wegens ‘werkoverleg’.

Sinds het declaratieschandaal begin mei uitbrak, komt een andere waarheid naar boven. Dívar gaat al jaren met lijfwachten over straat, omdat de Baskische terreurgroep ETA hem vorige eeuw tot doelwit verklaarde. Naar nu blijkt heeft die permanente bescherming geleid tot verkering met zijn hoofd beveiliging. Officieel heet Dívar vrijgezel te zijn, maar het is een publiek geheim dat hij van de herenliefde is. Als zeer gelovig katholiek en – zoals veel meer rechtse Spaanse prominenten – lid van de aartsconservatieve sekte Opus Dei wil hij daar niet voor uitkomen.

De romantische weekeindjes weg leken zo vooral bedoeld voor de twee mannen om onbespied samen te kunnen zijn. Hierover wordt in Spanje nu besmuikt gegrinnikt: de media-aandacht richt zich vooral op Dívars declaratiegedrag en zijn aanhoudende ontkenningen ook maar iets verkeerd te hebben gedaan.

Dívar is zeer op de centen, blijkt vooral uit de berichtgeving van El País. Het centrum-linkse dagblad achterhaalde dat Dívar in de zomer van 2010 een reis naar de koele Cantabrische kust maakte. Volgens de rechter voor werkoverleg met het regionale toerismebureau, maar dat ontkent hem te hebben gesproken.

Na dit weekeinde declareerde hij ruim duizend euro aan overnachtingen en maaltijden. Omdat hij toch in de buurt was, wilde Dívar ook graag de beroemde druipsteengrotten van El Soplao bezoeken. Via de manager van zijn hotel wist hij gratis entreebewijzen te regelen voor zichzelf en zijn entourage. Voor volwassenen kosten deze kaartjes elf euro. Dívar verdient 130.152 euro per jaar.

Dit soort details vallen momenteel buitengewoon slecht in Spanje, dat door een diepe economische crisis gaat. Dat Dívar nog steeds in functie is, kan omdat de Hoge Raad voor de Rechterlijke Macht die hij voorzit diep gepolitiseerd is.

Dit orgaan is buitengewoon invloedrijk, omdat het beslist over alle belangrijke rechtersbenoemingen. Tijdens de overgang naar de democratie in Spanje, eind jaren zeventig, werd door links en rechts afgesproken dat de leden benoemd worden door de politiek. Hierdoor is de Raad nu gelijk verdeeld in een progressieve en een conservatieve factie.

Wekenlang hielden de rechtse vleugel en regeringspartij PP Dívar de hand boven het hoofd. Pas zaterdag vormde zich een meerderheid die het vertrouwen in hem opzegde. Dívar meldde daarna aanstaande donderdag „een gepast besluit” te zullen nemen, ofwel terug te treden.

Naar verluidt wilde hij niet meteen opstappen, omdat gisteren het Hooggerechtshof zijn tweehonderdste verjaardag vierde.

Hierbij zou aanvankelijk ook koning Juan Carlos acte de présence geven. De vorst ontsnapte aan een beschamende handdruk met Dívar. Op het laatste moment zegde hij af om naar de begrafenis van de Saoedische prins Nayef te gaan. Dívar moest het gisteren doen met een fotomoment met kroonprins Felipe.

    • Merijn de Waal
    • Carlos Dívar
    • Hoogste Rechter van Spanje