Richtingenstrijd op rechts in Frankrijk

Binnen de UMP, partij van oud-president Sarkozy, woedt na de recente nederlagen een fel debat: meer naar rechts of meer naar het centrum?

Voor de rechtse Union pour un Mouvement Populaire (UMP) wacht een periode van vijf jaar oppositie in het Franse parlement. De strijd om de leiding is nu losgebarsten.

Daarbij speelt de analyse van de nederlaag van Nicolas Sarkozy bij de presidentsverkiezingen en de daaropvolgende nederlaag bij de parlementsverkiezingen van afgelopen zondag een belangrijke rol. Partijvoorzitter Jean-François Copé en ex-premier François Fillon zijn de belangrijkste kanshebbers om politiek leider te worden. Kapers op de kust zijn de ex-ministers Alain Juppé en ‘chiracien’ François Baroin.

Sarkozy is niet langer politiek actief, maar hij laat een zware erfenis achter. In een poging om zijn achterstand op François Hollande in de peilingen goed te maken, ging Sarkozy in de campagne een steeds rechtsere koers varen. Op die manier hoopte hij kiezers van het rechts-nationalistische Front National te overtuigen. Sarkozy liet zich hierbij sterk beïnvloeden door zijn raadgever Patrick Buisson, die ooit voor het extreemrechtse blad Minute werkte.

Marine Le Pen haalde de beste score ooit voor het Front National (17,9 procent in de eerste ronde) en Sarkozy verloor de eindstrijd om het Elysée van Hollande. Maar omdat de rechtse kandidaat toch nog een groot deel van zijn achterstand had goedgemaakt op Hollande, vonden de hardliners binnen de UMP dat niet kon worden geconcludeerd dat de strategie had gefaald.

Sinds zondag staat de rechterflank van de partij minder sterk. Enkele fervente aanhangers van de harde lijn van Sarkozy leden een nederlaag. Onder hen Claude Guéant, lange tijd Sarkozy’s rechterhand op het Elysée en daarna minister van Binnenlandse Zaken. Nog pijnlijker was de nederlaag voor Nadine Morano, de woordvoerster van wat ze zelf ‘rechts zonder complexen’ noemt, die tijdens de campagne zei te rekenen op de kiezers van het FN „omdat wij dezelfde waarden delen”.

Vertegenwoordigers van de gematigdere vleugel deden het wel goed. Nathalie Kosciusko-Morizet, die een boek schreef over de gevaren van het FN en op de ‘zwarte lijst’ met te boycotten kandidaten van Le Pen kwam, werd gekozen.

Voorstander van de hardere lijn binnen de UMP is de huidige leider Copé. Hij was tegen pogingen in de tweede stemronde om het FN te blokkeren. Mede daardoor kan het FN nu twee parlementsleden naar de Assemblée sturen.

Zijn belangrijkste uitdager is Fillon, de voormalige premier, die een gematigder lijn voorstaat. Hij noemt niet extreem-rechts een probleem voor de UMP, maar maakt zich zorgen over het verdwijnen van het centrum. Morgen volgt een eerste krachtmeting tussen de twee aspirant-leiders: dan wordt de fractievoorzitter gekozen. Zij steunen elk een andere kandidaat.