Ombudsman: aanpak overheid Q-koorts was niet behoorlijk - ‘sterke kwalificatie’

Een VWA-medewerker plaatst een waarschuwingsbordje voor Q-koorts. Foto NRC / Maarten Hartman

Q-koorts patiënten die het hardst zijn getroffen door hun ziekte moeten een financiële tegemoetkoming krijgen. Bovendien moet de overheid excuses aanbieden voor de manier van aanpak van Q-koorts. Dat staat in een rapport (pdf) van dat nationale ombudsman Alex Brenninkmeijer, dat hij vandaag heeft gepresenteerd.

Daarnaast moet er een steunpunt komen waar Q-koortspatienten en andere betrokkenen terecht kunnen voor informatie. Informatie en kennis over Q-koorts moet ook beter worden verspreid. Brenninkmeijer schrijft verder in zijn aanbevelingen dat er “een bevolkingsonderzoek dan wel een andere vorm van onderzoek naar Q-koorts” moet worden ingesteld in de besmette gebieden.

De ombudsman onderzocht de aanpak van Q-koorts, naar aanleiding van een klacht van de belangenvereniging van Q-koortspatiënten. Patiënten voelden zich door de overheid in de steek gelaten. Ten minste 25 mensen zijn aan de ziekte overleden. Tot op heden zijn officieel vierduizend Q-koortspatiënten gerapporteerd, maar ook dit aantal kan hoger liggen.

‘Overheid moet excuses aanbieden’

Brenninkmeijer stelt de patiënten die zich door Den Haag niet gehoord voelen in het gelijk. Het vertrouwen van de burgers is volgens hem ernstig geschonden. Er was bij de destijds verantwoordelijke oud-ministers van Landbouw Gerda Verburg en van Volksgezondheid Ab Klink “onvoldoende ruimte voor het menselijke gebaar van een excuus als ‘het spijt mij’”, concludeert Brenninkmeijer.

Al eerder liet Brenninkmeijer weten te vinden dat excuses van de overheid op zijn plaats zou zijn. Hij zei dat de overheid veel meer aandacht zou moeten schenken aan het leed dat slachtoffers van de ziekte is aangedaan en hen tegemoet moet komen. Volgens onze verslaggever Renée Postma, die vandaag bij de presentatie van het rapport aanwezig was, heeft Brenninkmeijer zijn conclusie getrokken in harde bewoordingen:

“De ombudsman stelt nadrukkelijk dat de houding van de overheid ten opzichte van de patiënten niet behoorlijk is geweest. En dat is nogal erg. Het is een vrij sterke kwalificatie. Dit gaat erom of er een manier kan komen waarop een aantal mensen compensatie kunnen krijgen. En de overheid zal daarin iets moeten doen.”

‘Ministerie wist al een jaar van Q-koortsbesmettingen’

Uit een reconstructie van Nieuwsuur vorige week bleek dat het Ministerie van Landbouw al een jaar voordat geitenbedrijven geruimd werden wist welke bedrijven besmet waren geraakt. Volgens Nieuwsuur liet het ministerie al in de zomer van 2008 tests uitvoeren waaruit bleek dat bedrijven besmet waren met Q-koorts. Het ging om bijna honderd positieve gevallen. Het aantal Q-koortsbesmettingen was mogelijk lager uitgevallen als het ministerie die informatie eerder had gedeeld.

    • Mirjam Remie