Microsoft bouwt zijn eigen iPad-killer

Softwarebedrijf Microsoft breekt met een traditie van dertig jaar en bouwt zelf een computer om Windows 8 te introduceren. Met de nieuwe Surface tablet wil Microsoft op eigen kracht de Apple iPad te lijf.

Foto’s PCStuff, AFP, Bloomberg

Een opvallende koerswijziging bij Microsoft: het Amerikaanse softwarebedrijf bouwt een eigen computer. De Surface tablet pc, die afgelopen nacht werd aangekondigd, is het Windows-alternatief voor de Apple iPad.

Windows, ooit ontworpen als grafische omlijsting voor MS DOS, werd alomtegenwoordig omdat Microsoft het systeem altijd in licentie gaf aan alle pc-fabrikanten. Vaste partners als HP en Dell lijken nu echter op de tweede plaats te komen.

Topman Steve Ballmer zegt dat hij nog altijd in het pc-ecosysteem gelooft. Maar voor het antwoord op de 67 miljoen iPads die concurrent Apple in twee jaar verkocht, houdt hij liever zelf zowel de software als de hardware onder controle. Net zoals Apple dat doet.

Tien jaar nadat de toenmalige Microsoft-topman Bill Gates de mislukte tablet-versie van Windows XP wereldkundig maakte, toonde zijn opvolger in Los Angeles een gelikte tablet pc. ‘Surface’ draait op Windows 8 en in de magnetische hoes zit een slim toetsenbord met aanraaktechnologie verwerkt, de touch cover. Microsoft zegt geen iPad-kloon te willen maken maar een tablet pc met Office die ook een notebook of pc kan vervangen.

Logischerwijs was een tablet pc met Windows 8 pas in het najaar aangekondigd. Maar Microsoft wil niet afwachten tot andere fabrikanten het aandurven een tablet pc te produceren. Apple heeft op dit moment ongeveer tweederde marktaandeel in het tablet-segment, een pc-variant die door Apple-oprichter Steve Jobs in 2010 nieuw leven werd in geblazen. Concurrenten op Android hebben grote moeite de iPad bij te benen. Alleen de kleinere, goedkopere tablet pc’s zoals de Amazon Kindle Fire blijken in staat om Apples hegemonie te bedreigen.

Het succes van de iPad drukt de omzet in traditionele laptops en desktop computers – Microsofts belangrijkste afzetmarkt. Daarnaast worden softwareontwikkelaars naar het Apple-platform getrokken, dat meer dan 200.000 applicaties voor de iPad telt. De iPad rukt bovendien op in het zakenleven, van oudsher Microsofts terrein.

Microsoft bouwde al vaker hardware: muizen, keyboards, spelcomputer Xbox, de Kinect controller en minder geslaagde gadgets als de Kin telefoon en de Zune muziekspeler. Maar dit is de eerste keer dat Microsoft zelf een „full blown pc” produceert, waar naast Windows ook kantoorsoftware Office op draait.

Microsoft wil Windows 8 als een premium product introduceren. Geen gedoe met exotische hardware van derden die niet blijkt te werken – dat frustreerde ooit de introductie van Windows Vista. Microsoft heeft met Surface daarom zowel de hardware als de software van zijn tablet in eigen hand genomen. Dit verticale model is vergelijkbaar met de manier waarop Apple zijn gadgets produceert. Ook de softwarewinkel (Windows Store) komt overeen met de App Store van Apple.

Maar in tegenstelling tot iOS van Apple is Windows 8 niet volledig gesloten. Andere fabrikanten als HP, Dell, Nokia zullen vanaf dit najaar ook (tablet) pc’s produceren. Deze fabrikanten zullen niet echt verheugd zijn met de introductie die Microsoft vannacht deed: het wordt voor hen nog moeilijker om een concurrent voor de iPad te bedenken. Aan de andere kant kunnen ze wel meeliften op het marketinggeweld dat Microsoft zal inzetten om Surface te ondersteunen.

Waarom zet Microsoft deze stap? Het bedrijf heeft een kostbare les geleerd van de iPhone: toen treuzelde de softwaremaker te lang met een eigen smartphone-systeem. Windows Phone heeft nu nog een zeer bescheiden marktaandeel en is grotendeels afhankelijk van de Finse hardwarepartner, het noodlijdende Nokia. Diens verliescijfers hebben een negatieve uitstraling op het product, andere Windows Phone-partners kijken de kat uit de boom.

Je kunt Microsofts aanpak vergelijken met de manier waarop Google zijn Nexus-telefoons bouwt als een staalkaart van de mogelijkheden van nieuwe Android-versies. Google bereidt ook een Nexus tablet voor, die waarschijnlijk later deze maand geïntroduceerd wordt. Ook Google moet eerst zelf het goede voorbeeld geven aan andere hardwaremakers, om een deuk te kunnen slaan in het marktaandeel van de iPad.

Voor Microsoft is Windows 8 is de meest ingrijpende verbouwing van het besturingssysteem tot nu toe. Het is bedoeld voor zowel desktop pc’s als tablets, en dat merkt de gebruiker: het traditionele Windows bureaublad gaat verscholen achter een muur van felgekleurde tegeltjes, de Metro-besturing voor aanraakschermen. De vertrouwde Windows startknop is verdwenen.

Nog meer revolutie: Microsoft ontwikkelde een Windows-versie die overweg kan met andere processors dan de x86-chips van Intel – de vaste partner in de afgelopen dertig jaar. Windows werkt straks ook op zuinige ARM-processors, zoals je die vrijwel alle andere tablet pc’s vindt.

De softwaremaker bouwt daarom twee Surface-varianten: een professionele versie voor Intel chips (die kan overweg met alle Windows-software), de ander voor ARM-chips met de afgeslankte Windows RT-versie. „Dat maakt het er voor de consument niet duidelijker op”, waarschuwt Forrester-analist Sarah Rotman.