Kamp: goedkoop ontslag levert 2,5 mld op

Hervorming van het ontslagrecht uit het Lenteakkoord maakt ontslaan niet voor alle bedrijven goedkoper, blijkt uit het voorstel van Henk Kamp. MKB-bedrijven betalen meer.

Dat hij zo snel een hervorming van het ontslagrecht zou mogen aankondigen. Demissionair minister Henk Kamp (VVD, Sociale Zaken) had het niet verwacht. Maar gisteren deed hij het toch. Want wat van gedoogpartner Geert Wilders niet mocht, kon met de Kunduz-coalitie wel.

De vijf partijen spraken in het Lenteakkoord af om de ontslagvergoeding te verlagen. Ook willen ze de verplichte toets vooraf afschaffen (nu uitgevoerd door kantonrechter of uitkeringsinstantie UWV). Bezwaar maken kan achteraf bij de rechter. Daartegenover staat dat werkgevers maximaal een half jaar WW moeten betalen voor ontslagen personeel. Dat geldt ook voor tijdelijk personeel waarvan het contract niet wordt verlengd. Het gaat om een maand WW per dienstjaar.

Kamp heeft hoge verwachtingen van de hervorming. Oudere werknemers „die nu vaak gevangen zitten in hun baan” zullen vaker van baan wisselen. Dat zal hun arbeidsproductiviteit vergroten en het bruto binnenlands product met 2,5 miljard euro doen toenemen, denkt Kamp. Nu wisselen 55-plussers zelden van baan, omdat ze dan hun hoge ontslagbescherming van vaak meer dan een jaarsalaris opgeven.

Kamp denkt dat de hervorming de snelle groei van het aantal flexwerkers zal afremmen. Juist omdat werknemers met vaste contracten goed beschermd zijn bij ontslag, is het aandeel flexwerk in Nederland zo hoog, stellen de economen van het Centraal Planbureau en de OESO. Door flexwerkers wat meer te beschermen en mensen met een vast contract wat minder, moet de tweedeling op de arbeidsmarkt afnemen.

Niet alle werknemers krijgen door het plan een lagere ontslagvergoeding; een deel krijgt juist voor het eerst een vergoeding. Dat komt omdat er nu twee ontslagroutes zijn. Eén loopt via de kantonrechter die een ontslagvergoeding toekent van doorgaans een maand per dienstjaar. De andere route loopt via uitkeringsinstantie UWV. Die procedure duurt langer, maar werknemers krijgen geen vergoeding. Vooral kleine en middelgrote bedrijven kiezen voor het UWV. Grote bedrijven kiezen vaker voor snel maar duurder ontslag.

De vergoeding wordt nu voor iedereen gelijk: een half maandsalaris per dienstjaar tot in totaal maximaal een half jaarsalaris. Kamp: „Het stelsel is nodeloos ingewikkeld en leidt tot ongelijke uitkomsten.”

De vrees is nu dat de kosten van ontslag voor kleine bedrijven enorm toenemen: ze moeten voor het eerst een vergoeding betalen en ze moeten WW doorbetalen. Kamp wil met de Tweede Kamer kijken hoe die kostenstijging verzacht kan worden.

Nieuw is ook dat de ontslagvergoeding moet worden gebruikt voor scholing. Nu zijn werknemers vrij in de besteding ervan. Kamp hoopt dat werkgevers hard op zoek gaan naar een baan voor ontslagen personeel. Dat scheelt hen WW-kosten.

Of de hervorming daadwerkelijk wordt ingevoerd, hangt af van de verkiezingen. Het plan heeft nu nog slechts de vorm van een hoofdlijnennotitie. Het wetsvoorstel wordt pas in de herfst verwacht, na de verkiezingen van 12 september. PVV, SP en PvdA zijn erg kritisch. Zij vrezen een ontslaggolf onder oudere werknemers. Met de bezuiniging van 1 miljard euro op de uitgaven aan de WW is al wel rekening gehouden in de ramingen voor de overheidsfinanciën.

    • Marike Stellinga