IJzige bijeenkomst van Poetin en Obama

Obama en Poetin zijn het eens dat het geweld in Syrië moet stoppen. Maar hoe? Een ijzige persconferentie gaf weinig hoop op toenadering tussen de VS en Rusland op dit punt.

In het Mexicaanse Los Cabos, waar gisteren en vandaag de leiders van de twintig grootste economieën (G20) bijeen zijn, ontmoetten de presidenten Poetin (links) en Obama elkaar ook voor een privégesprek over Syrië. Foto Reuters

De presidenten van Rusland en de VS heten beiden koel en afstandelijk te zijn, en die eigenschappen toonden ze gisteren in elk geval tegenover elkaar.

Nadat Vladimir Poetin en Barack Obama elkaar twee uur hadden gesproken in de marge van de G20 in Mexico, het beraad van de twintig grootste economieën, stonden ze kort de pers te woord. Ze zaten naast elkaar maar meden elkaars blik, glimlachten niet en deden geen enkele moeite om in woord of gebaar enige hartelijkheid te suggereren, zoals bij dit soort gelegenheden gebruikelijk is.

Na afloop, terwijl de journalisten het zaaltje verlieten, bleven ze voor zich uitkijkend zitten, zonder een woord met elkaar te wisselen. Het was hun eerste ontmoeting sinds Poetin weer president is. Een eerder treffen had hij afgezegd.

Het aanhoudende geweld in Syrië stond hoog op de agenda. De VS en Rusland streven allebei naar „een politieke overgang naar een democratisch en pluralistische politiek systeem, dat moet worden ingevoerd door de Syriërs zelf”, aldus een gezamenlijke verklaring. Volgens Poetin waren hij en Obama het op veel punten eens over Syrië. Hij voegde daaraan toe dat ze hun contacten zullen voortzetten, „zowel op persoonlijk vlak als op het niveau van onze experts”. Maar waarover ze het precies eens waren, bleef onduidelijk.

Volgens Amerikaanse diplomaten had Obama geprobeerd Poetin te overtuigen dat het voor een oplossing in Syrië nodig is dat president Assad aftreedt. Poetin zou hebben benadrukt dat er geen plan is voor de chaotische situatie die dan kan ontstaan.

Volgens Obama was zijn gesprek met Poetin „openhartig, verstandig en grondig”. Woordvoerders bezworen de pers niet te veel te lezen in de lichaamstaal van de twee. Over Poetins houding zei de Amerikaanse ambassadeur in Moskou, MichaelMcFaul: „Daar was niets bijzonders aan. Zo kijkt hij en zo doet hij altijd.”

Bij zijn aantreden maakte Obama verbetering van de relatie met Rusland, de ‘reset’, tot prioriteit. Hij slaagde erin een goede relatie op te bouwen met president Medvedev, maar ernstige meningsverschillen bleven, onder meer over het Amerikaanse plan voor een raketschild voor Europa, de interventie in Libië en nu de situatie in Syrië. Poetin stoorde zich ernstig aan de lauwe felicitaties uit Washington na zijn herverkiezing en het Amerikaanse begrip voor demonstraties tegen hem.

Minister van Buitenlandse Clinton, die gisteren bij het gesprek was, verweet Rusland vorige week nog een „dramatische escalatie” van het conflict in Syrië, door levering van gevechtshelikopters. Later moest ze erkennen dat het slechts ging om helikopters die voor onderhoud naar Rusland waren geweest.