Burgers in de steek gelaten bij aanpak Q-koorts

De overheid heeft de burger tijdens de Q-koortsepidemie in de steek gelaten en daarmee zijn vertrouwen geschonden. Dat concludeert de Nationale ombudsman Alex Brenninkmeijer vandaag in zijn rapport over de aanpak van de Q-koorts. „De toenmalige ministers bleven met maatregelen alsmaar wachten op onomstotelijk bewijs over de overdraagbaarheid van de bacterie en de besmettingshaarden en heeft daarom de Q-koorts niet voortvarend bestreden.”

De besmetting op geiten- en schapenhouderijen in vooral Brabant leidde tussen 2007 en 2010 tot een epidemie onder de burgers. Pas eind 2009 besloot toenmalig minister van Landbouw Verburg tot maatregelen: vaccinatie en ruiming van drachtige geiten en schapen.

Naar schatting 25 mensen zijn overleden als direct gevolg van de besmetting. Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu zijn mogelijk nog 50.000 mensen besmet met de Coxiella Burnetii bacterie die overdraagbaar is van dier op mens en de Q-koorts veroorzaakt.

Brenninkmeijer concludeert dat de opstelling van de overheid „niet behoorlijk” is geweest. Hij zegt dat onder andere op basis van een openbaar verhoor waaraan hij eind april de toenmalige ministers Verburg (CDA) en Klink (CDA) heeft onderworpen. Hij laakt ook de houding van demissionair minister van Volksgezondheid Edith Schippers (VVD). Zij heeft ondanks herhaald verzoek „geweigerd om naar de soms ernstige gevolgen in individuele gevallen te kijken”, aldus Brenninkmeijer.

De betrokken ministeries van Landbouw en Gezondheid studeren nog op een formele reactie. In een eerdere evaluatie van het overheidsoptreden tijdens de uitbraak, door de commissie-Van Dijk, werd de overheid ook al nalatigheid verweten. Van specifieke compensatie voor de slachtoffers wilde het kabinet-Rutte toen niks horen.

De ombudsman zegt dat de overheid in individuele gevallen moet kijken naar een financiële tegemoetkoming. Ook vraagt Brenninkmeijer nadrukkelijk om een „goed geformuleerd” excuus aan de Q-koortspatiënten en nabestaanden.

Volgens voorzitter Van den Berg van de vereniging voor Q-koortpatiënten kan nu „geen enkele politicus meer zeggen dat er niks aan de hand was”. Ook de ombudsman zei vanochtend dat het vervolg „een politiek verhaal” is.

De Tweede Kamer debatteert nog voor het zomerreces over het rapport. Henk van Gerven (SP) wil opheldering over wat volgens hem lijkt op „obstructie door de overheid”.