Uitdaging tussen pop en klassiek

Het Holland Festival doet aan pop, met behalve Antony in The Life and Death of Marina Abramovic, dit weekend een optreden van Shara Worden, en het Amsterdam Sinfonietta dat werk speelde van Dessner en Greenwood.

Nederland, Amsterdam, 16-06-2012. The music of Jonny Greenwood & Bryce Dessner (door Bryce & Aaron Dessner en Amsterdam Sinfonietta) in Muziekgebouw aan het IJ. Foto: Andreas Terlaak Andreas Terlaak

Bryce Dessner en Jonny Greenwood gespeeld door Amsterdam Sinfonietta, Bryce en Aaron Dessner (gitaar), dirigent André de Ridder. 16/6 Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam. ****

Het Holland Festival geeft graag een podium aan popmuzikanten met klassieke ambities. Vorig jaar was er de aangeklede songcylus The Long Count met muzikanten van The National en zangeres Shara Worden van My Brightest Diamond. Nu zanger Antony Hegarty tot de vaste attracties van het festival lijkt te behoren, blijft het een beetje hangen in dezelfde kring. My Brightest Diamond was er opnieuw en gitarist Bryce Dessner van The National liet zaterdag een drietal orkestwerken in première gaan, gecombineerd met twee stukken van Radiohead-gitarist Jonny Greenwood.

Het overwegend jonge publiek had misschien stilletjes gehoopt op de aanwezigheid van Greenwood. Die was er niet want, zo leerde het nieuws later op de avond, hij had met Radiohead moeten spelen in Canada waar zijn optreden wegens een ingestort podium niet doorging. De overeenkomst tussen hen tweeën, zei de Amerikaan Dessner in een toelichting over zijn kunstbroeder Greenwood, is dat ze allebei klassiek geschoold waren voordat ze hun rocksucces behaalden. Beiden vervullen een ontregelende functie in hun bands en dat heeft een weerslag op de onorthodoxe manier waarop ze hun orkestwerk benaderen.

Het verschil is dat Greenwood de gitaar geen rol geeft in zijn muziek en dat Dessner zelf meespeelde, samen met zijn tweelingbroer Aaron op elektrische gitaren die soms liggend op schoot of met een balpen als strijkstok bespeeld werden. Het beginnummer Raphael was een eentonig drone piece gecentreerd rond het harmonium, niet veel anders dan Dressner een song van The National zou hebben aangekleed. Het orkest bewoog grillig rond twee akkoorden, met een pregnant crescendo waarbij de broers geconcentreerd naar de dirigent keken om het ritme vast te houden.

There Will Be Blood Suite van gitarist Jonny Greenwoods bracht tamelijk traditionele filmmuziek, gevolgd door zijn Popcorn Superhet Receiver met verontrustend aanzwellende en wegstervende orkestklanken, verwant aan zijn recente werk met componist Krysztof Penderecki.

Zowel Dessner als Greenwood zoekt de grenzen van de mogelijkheden van klassieke snaarinstrumenten, met glijdende tonen en ritmische effecten die dieper snijden dan de uitgeschreven synthesizerpartijen uit doorsnee rockmuziek met violen. In St. Carolyn By The Sea maakten Aaron en Bryce Dessner hun getokkelde gitaren onderdeel van het orkest, met een heldere elektrische klank die bijna niets meer gemeen had met gierende rockgitaren. Ze introduceerden het nieuwe genre Indie Classical: uitdagende muziek tussen pop en klassiek.

    • Jan Vollaard