Tranen bij een refrein in het bos

Wat maak je mee als je naar Oerol gaat? „Ik ben betoverd. Diepe zalige slaap.” Herien Wensink over magie en tegenwind.

Een wandeling door duingebied met installaties van Tricyclique Dol.

Vrijdag 15 juni

12.21 uur, intercity Amersfoort – Leeuwarden

Oerol begint al in de trein. Een tiental studenten van de theateropleiding in Den Bosch heft een medley aan. Hun meerstemmige zang bereikt verschillende treincoupés, en ook niet-Oerol-gangers neuriën mee. Die laatste mensensoort dunt gaandeweg de reis steeds verder uit. Montere, bont uitgedoste (paarse regenponcho’s, rode laarsjes) vijftigers en zestigers overheersen – de studenten stellen de gemiddelde leeftijd fors naar beneden bij. De verschillende generaties bezoekers kleden zich overigens wel identiek.

14.15 uur, op de boot

Aan boord bij Rederij Doeksen belooft algemeen directeur van Oerol Marelie van Rongen dat het „nat en waaierig” wordt. „Maar wel gezellig.” Lucht en zee zijn inderdaad loodgrijs; het onderscheid tussen de twee is nauwelijks te zien. De vrolijke gelatenheid waarmee medereizigers daarop reageren, is verrassend. Hoeven zij straks niet op de fiets?

16.27 uur, Terschelling, Kaap Hoorn

Aha, zij wisten iets wat ik niet wist: op Terschelling heersen andere weerwetten. Het kan hier mooi en slecht zijn tegelijk. Bij het slechte weer van het vasteland is een vastberaden zon verschenen. Een uur na aankomst is het schitterend: volop zon, veel wind. In de loop van de avond neemt die laatste wel ongenadig toe.

Oerol 2012 begint voor mij met de ‘expeditie Nieuw Schittrum’: een wandeling langs een reeks even futuristisch als ecologisch ogende bospaviljoens, ontworpen door Dré Wapenaar. Als vriendelijke ufo’s zijn ze hier neergestreken, op een open plek in het bos, of in een weiland, tussen de dravende koeien. In één ervan geeft Wapenaar zelf een pianorecital, op blauw gestreepte sokken: een stukje Canto Ostinato van Simeon ten Holt. De hitte in de tent, de hypnotiserende, repetitieve klanken, het maakt een loom, wiegend welkom.

Dan voert de tocht verder, langs fluwelen duinen en door vochtig, glinsterend gras. Aan het einde van de wandeling verrijst een cluster tenten van Wapenaar, als reusachtige canvas kastanjechampignons.

19.24 uur, Westerkeyn

Festivalcentrum Westerkeyn heeft het gemoedelijke uiterlijk van de Parade (kleurrijke eettentjes, fonteinbar) en de scherpe geur van Lowlands (zongedroogde modder vermengd met bier). Artistiek directeur Joop Mulder opent er het festival officieel. Hij zal niet lang praten, zegt hij, want „de wind voert het woord” – het thema van het festival dit jaar. Hoe waar dat is, zal spoedig blijken: een bijzondere voorstelling van de jonge actrice Nhung Dam, gepland rond zonsopgang (4.15 uur- 5.15 uur) wordt wegens de harde wind afgelast.

22.30 uur, Arjens Dune

In de rij voor horiZøne van het Franse Groupe Zur ploffen de eerste regendruppels zachtjes in het zand. Een veelstemmig knisperen klinkt op als tweehonderd mensen tegelijkertijd hun regenponcho’s uit plastic etuitjes peuteren. In een mum van tijd zijn de toeschouwers witte, paarse en rode sculpturen tussen de duinen geworden. Een dame op leeftijd wikkelt zich alvast in een thermische deken.

horiZøne blijkt een onvoorstelbaar magisch spektakel. Groupe Zur maakt verbluffend buitentheater zoals ik dat nooit eerder zag. Verspreid over een oppervlakte ter grootte van twee voetbalvelden creëert Groupe Zur met onder meer lichtprojecties een feeërieke droomwereld. Sprookjeshuisjes staan her en der verspreid, gigantische, lichtgevende bloemen doemen op uit het duister. Een man schildert met een vuurbal patronen op het duin, op wapperende lakens aan een waslijn worden mysterieuze filmbeelden geprojecteerd, die onwaarschijnlijk mooi afsteken tegen de schemer. David Lynch meets Disney in de duinen. Ik ben overdonderd, ontroerd, betoverd.

23.56 uur

Ik heb het koud.

00.14 uur.

Bij zo’n aaneenschakeling van mooie beelden zonder duidelijk narratief is het kennelijk moeilijk afronden.

00.30.

Eindelijk.

01.00 uur, Hotel De Walvisvaarder

Slaap. Diepe, zalige slaap.

Zaterdag 16 juni

12.00 uur, De Kwekerij

Wakker worden bij een concert van Maartje Teussink in een zoet geurend dennenbos, onder een zonbespikkeld bladerdek. De wind speelt bruusk met de boomtoppen; de grote blauwe lampenkap die Teussink moet beschermen bij regen, deint er lenig op mee. Met haar warme, krachtige stem brengt Teussink Nederlandstalige eigen nummers en covers. Alsof het zo is afgesproken valt het groepje toehoorders massaal in bij het refrein van Leonard Cohens Hallelujah – steeds herhalen we met elkaar alleen dat ene woord. Zacht en plechtig, vol ontzag voor de plek, verbaasd over de onverwachte intimiteit. Tranen. Te midden van de natuurpracht van Terschelling, onder het genot van kunst, kan zo’n samenzijn met anderen hartverwarmend zijn.

15.15 uur, Badweg Hoorn

Kleine teleurstellingen zijn er op Terschelling ook. Contre Nature van het Franse Tricyclique Dol belooft veel. In een canvassluis in het bos wordt de bezoeker klaargestoomd voor een kijkje in een andere wereld. Maar na die spannende introductie blijkt Contre Nature niet veel meer dan een (overigens schitterende) wandeling door de duinen, waar het gezelschap heel af en toe een artificieel element aan heeft toegevoegd. Jammer. Maar de vergezichten die zich vanaf het duin voor mij ontvouwen, zijn fenomenaal.

17.00 uur, Formerum aan zee

Aap-nood-boem van De Jongens. Fysiek lolbroekentheater op een draaischijf; niet echt iets voor mij.

20.00 uur, Westerkeyn

Het verwachte hoogtepunt van de zaterdag, Terminator Trilogie van het Vlaamse FC Bergman op het Groene Strand, kan door de wind niet doorgaan. Ik ga naar de Wierschuur, op het uiterste oostpuntje van het eiland – verder kun je hier als mens niet komen. Bovenop de dijk, met links een kolkende zee, onderga ik het natuurgeweld. Ik kan me nauwelijks staande houden. Ja, de Oerol-mens past ontzag voor de elementen. De wind heeft hier het laatste woord, en duldt geen tegenspraak.

Oerol, Terschelling, tot en met zondag 24 juni. Info: www.oerol.nl

    • Herien Wensink