Niet fit, te veel zwakke plekken en geen eenheid

Het Nederlands elftal heeft een nieuwe norm nodig. Hoe fit moet je zijn? Heb je de juiste mentaliteit? Wil je jezelf wegcijferen? Wie dat niet wil, doet niet meer mee. Hard, maar het is niet anders.

Oranje begon tegen Portugal met zijn beste twintig minuten van het EK, maar daarna zakte het als een plumpudding in elkaar. Ze oogden fysiek niet zoals het zou moeten. Ze pakten hun herstelmomenten altijd vóór de bal, in plaats van eerst te schakelen. Ik miste het steeds weer opbrengen van sprintjes van vijf, tien, dertig meter.

Fitheid bouw je ook niet in een maand op, maar in een heel jaar. Als international moet je na januari een extra programma volgen. Je club bouwt dan af naar het einde van het seizoen, maar voor het EK moet je juist een tandje bij schakelen. Dat is niet gebeurd.

Oranje heeft te veel spelers aan wie wat mankeert. Jetro Willems komt net kijken. Gregory van der Wiel was lang geblesseerd, net als Ibrahim Afellay en Arjen Robben. Rafael van der Vaart maakt in Engeland bijna nooit de negentig minuten vol. En Robin van Persie heeft, zoals ik het zie, voor het EK onbewust een punt gezet achter zijn seizoen. Hij is tevreden over zijn jaar bij Arsenal en heeft het niet meer kunnen opbrengen.

Bijna niemand haalde een voldoende over drie wedstrijden. Maarten Stekelenburg heeft zich hersteld na een onzeker begin. Nigel de Jong maakte een stabiele indruk. Wesley Sneijder was bij vlagen goed. Dat was het dan.

Bert van Marwijk heeft niet in zijn eentje schuld, maar hij zit vast in dit spelsysteem. Het heeft ons veel gebracht, maar het is erg pragmatisch. Ik mis het bevlogene, de wil om mooi te voetballen. Hij ging met drieëntwintig spelers van huis. Die zijn het eerste elftal waard, anders neem je ze niet mee. Maar hij heeft niet vertrouwd op Luciano Narsingh, Khalid Boulahrouz en Dirk Kuijt. Anders had hij niet vastgehouden aan het oude.

Het Nederlands elftal hoort uit te stralen: wij zijn Oranje. Maar ze zijn de stormfase van teambuilding nooit doorgekomen. Ze zijn het fundamenteel met elkaar oneens en willen zich niet voor hun medespelers wegcijferen. Te veel willen zich alleen maar profileren in plaats van dienstbaar te zijn.

Ik denk dat Van Marwijk na de evaluatie met de KNVB zal stoppen, ook al is hij een vechter. Hij zal dezelfde strijd niet opnieuw willen beginnen. Oranje heeft nu ambitie nodig, vers bloed. Mark van Bommel, Joris Mathijsen en misschien Kuijt zullen stoppen. De leiders van nu zijn over twee jaar dertigers. Daar red je het niet mee.

Ook na de generaties van Johan Cruijff en Marco van Basten was het niet ineens over. Met Jeffrey Bruma, Jeffrey Gouweleeuw, Stefan de Vrij, Kevin Strootman en Adam Maher hebben we echt talenten. Van der Wiel, Willems, Klaas-Jan Huntelaar en Sneijder kunnen over twee jaar nog mee. Ik zie de toekomst van het Nederlands elftal zeker niet somber in.

Voetbaltrainer Foppe de Haan (1943) geeft voor- en nabeschouwingen op wedstrijden van het EK.

    • Foppe de Haan