Morsi dicht bij presidentschap Egypte

Op basis van nog onvolledige uitslagen zag het er vanochtend naar uit dat Mohammed Morsi, kandidaat van de Moslimbroederschap, de volgende president van Egypte wordt.

In de tweede ronde van de eerste presidentsverkiezingen sinds de val van Mubarak ging het tussen Morsi en Ahmed Shafiq, de laatste premier onder Mubarak die werd beschouwd als de kandidaat van de legerleiding.

Volgens de regeringskrant Al-Ahram kreeg Morsi 52,74 procent van de stemmen, en Shafik 47,25. De uitslag was volledig op Kairo na.

De verkiezingen hadden het slotstuk moeten zijn van de overgang naar de democratie in Egypte. De legerleiding, die sinds 11 februari vorig jaar de macht heeft, had beloofd die macht over te dragen zodra een nieuwe president was gekozen.

Maar donderdag viel dat plan in duigen toen het Constitutioneel Hof de parlementsverkiezingen van begin dit jaar ongeldig verklaarde. Die waren gewonnen door de Moslimbroederschap. Daarop trok de legerleiding de wetgevende macht naar zich toe. De overdracht van de macht is nu uitgesteld tot het moment dat er een nieuwe grondwet is.

In afwachting daarvan heeft de legerleiding gisteren een interim-grondwet uitgevaardigd. Normaal staat de president aan het hoofd van de Hoge Raad van de Strijdkrachten. Die rol krijgt nu legerleider Tantawi. Met andere woorden: de president is niet langer de opperbevelhebber. Het leger behoudt ook de controle over de eigen begroting.

Het leger wil ook invloed hebben op de nieuwe grondwet. Tantawi kan bezwaar maken tegen elk artikel dat door de grondwetgevende vergadering wordt goedgekeurd. Dat artikel wordt dan verwezen naar het Constitutioneel Hof. Tegen de beslissing van het Constitutioneel Hof – dat vorige week het parlement ontbond – is geen beroep mogelijk. De rechters van het Constitutioneel Hof zijn allen benoemd in Mubaraks tijdperk.

Veel waarnemers zien hierin een poging van het leger om de Moslimbroederschap buiten spel te zetten. Volgens mensenrechtenactivist Hossam Baghat heeft Egypte nu „de overgang voltooid naar een militaire dictatuur”. Volgens analist Issandr al-Amrani is het leger nu een vierde macht geworden, naast de wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht.

Er zal wellicht een krachtmeting komen tussen de Moslimbroeders en het leger. De voorzitter van het parlement, Moslimbroeder Saad al-Katatny, heeft de interimgrondwet en de ontbinding van het parlement onwettig verklaard. De fractieleider van de Moslimbroeders, Ibrahim Hussein, heeft gezegd dat het parlement van plan is om dinsdag gewoon bijeen te komen.