Koning Abdullah moet alweer een nieuwe kroonprins zoeken

Prins Nayef bin Abdelazizis is maar acht maanden de kroonprins van Saoedie -Arabië geweest. Zaterdag is hij overleden. De oude garde begint langzaam uit te sterven.

De Saoedische koning Abdullah (87) heeft gisteren in Mekka opnieuw een kroonprins en halfbroer begraven. Acht maanden na de dood van kroonprins Sultan stierf zaterdag zijn opvolger prins Nayef bin Abdelaziz al-Saud op 78-jarige leeftijd in een ziekenhuis in Genève waar hij aan zijn knie werd behandeld. Daarmee begint de oudere generatie Saoedische prinsen die tot dusverre de koning levert, aan haar einde te raken.

Aangenomen wordt dat Nayefs volle broer prins Salman (76), die na Sultans dood diens functies als minister van Defensie overnam en informeel gold als reserve-kroonprins, tot kroonprins zal worden bevorderd. De koning kiest zijn opvolger en de Raad van Trouw van invloedrijke prinsen bevestigt zijn keus. Als de Raad zijn keus ongeschikt zou vinden, kan hij in theorie een eigen kandidaat selecteren uit de zoons en kleinzoons van de oprichter van het koninkrijk, Abdelaziz ibn Saud, kortweg Ibn Saud.

De laatste twee kroonprinsen, Sultan en Nayef, maakten deel uit van de machtige ‘Sudairi-zeven’, de zoons van Ibn Saud en Hassa al-Sudairi. In totaal drie zijn er nu dood, twee zijn in ongenade gevallen. Salman is eveneens een van hen. De jongste, prins Ahmed (70), is sinds 1975 onderminister van Binnenlandse Zaken, onder Nayef. Sommige analisten verwachtten dat hij nu minister wordt. De jongste zoon van Ibn Saud, chef van de inlichtingendienst prins Muqrin (67), wordt ook genoemd als nieuwe kroonprins, maar zijn Jemenitische moeder vormt een struikelblok.

Het moment komt dichterbij waarop de volgende generatie, de zestigers, aan bod moet komen. Hier en daar zijn de afgelopen jaren kleinzoons van Ibn Saud als onderministers in de regering benoemd. Maar er moet nog een zware strijd worden geleverd tussen de talrijke facties van de koninklijke familie over de relatief weinige invloedrijke posten. Ibn Saud had 37 zoons, die op hun beurt weer een menigte zoons hebben geproduceerd.

De overleden kroonprins was, in tegenstelling tot koning Abdullah, zelfs naar Saoedische normen een conservatief, die niet de noodzaak zag van verkiezingen of van uitbreiding van de rechten van vrouwen. Hij onderhield nauwe banden met de geestelijkheid. Vrouwenrechtenactivisten waren bang dat wat er aan vooruitgang is geboekt onder Abdullah onder Nayef als koning weer zou worden geschrapt.

De westerse buitenwereld was meer geïnteresseerd in zijn harde veiligheidsbeleid als minister van Binnenlandse Zaken. Toen Al-Qaeda in 2003 ook toesloeg in Saoedi-Arabië, lanceerde hij tot Washingtons tevredenheid een genadeloze vervolgingscampagne. De Saoedische Al-Qaeda week uiteindelijk uit naar Jemen, waar zij samen met de Jemenitische broeders actief blijft. (NRC)