Hollande heeft nu steun om te snijden

De Franse socialistische partij van president Hollande heeft in de Nationale Assemblée een absolute meerderheid behaald. Verwacht wordt dat de linkse regering snel begint met forse bezuinigingen.

De Franse president François Hollande en zijn premier Jean-Marc Ayrault kunnen de komende vijf jaar in relatieve rust en vrijheid hun plannen proberen uit te voeren. Bij de parlementsverkiezingen gisteren behaalde de Parti Socialiste samen met enkele kleinere partners met 315 zetels de absolute meerderheid in de 577 leden tellende Assemblée Nationale. De PS heeft nu zelfs de groene regeringspartner Europe Ecologie - Les Verts (EE-LV), die met achttien vertegenwoordigers voor het eerst een eigen fractie krijgt in het parlement, niet nodig om wetten aan te nemen.

Premier Ayrault bedankte de Fransen gisteravond voor hun coherente keuze. Na de meerderheid in 21 van de 22 regio’s en de meerderheid in de Senaat kan de pas verkozen socialistische president nu ook rekenen op de steun van de belangrijkste kamer van het Franse parlement. Nooit eerder in de geschiedenis van de Vijfde Republiek, ontstaan in 1958, was een politieke partij zo machtig. Dat zou voor wat politieke rust moeten zorgen in economisch woelige tijden.

Ayrault diende vanochtend zoals gebruikelijk zijn ontslag in bij de president, om een kleine herschikking van de regering mogelijk te maken. Grote wijzigingen worden niet verwacht. Gisteravond kondigde Ayrault al aan wat de prioriteiten worden voor de komende jaren: herstel van de overheidsfinanciën, terug aanknopen met economische groei, de werkloosheid terugdringen en een industriële renaissance bewerkstelligen. Hij bestempelde economische groei in Europa en het tegengaan van speculatie binnen de eurozone als prioriteiten.

De premier waarschuwde zijn landgenoten dat het moeilijke, zware tijden worden. Dat betekent volgens analisten dat de linkse regering wellicht snel werk zal maken van bezuinigingsmaatregelen. De Parti Socialiste zou hebben geleerd van het echec van de eerste socialistische president, François Mitterrand. Na zijn zege in 1981 koos Mitterrand voor een ambitieus project met veel investeringen, maar na een drietal jaar moest hij dat beleid drastisch omkeren in een bezuinigingspolitiek. Dat ging toen ten koste van de populariteit van de PS. Deze keer zou de partij het omgekeerd willen aanpakken: eerst bezuinigingen, om tegen het einde van het vijfjarige mandaat van Hollande wel te investeren. Maar van concrete voorstellen voor bezuinigingen is vooralsnog weinig sprake.

President Hollande stelde eind vorige week wel aan de Europese partners een plan voor om de Europese economie weer op het goede spoor te krijgen. In het elf pagina’s tellende document, dat Hollande wil bespreken op de Europese top van eind volgende week in Brussel, pleit de Franse president voor een stimuleringsplan ter waarde van 120 miljard euro. 55 miljard moet komen van Europese structuurfondsen voor armere regio’s, geld dat nu geblokkeerd is. Nog eens 10 miljard van de Europese Centrale Bank, en 60 miljard wil Hollande lenen op de markten. Ook pleit hij opnieuw voor zogenaamde ‘project bonds’, gezamenlijke Europese leningen om grote Europese infrastructuurwerken te financieren.

Hollande wil met al dat geld vooral gaan investeren in nieuwe economie: intelligente netwerken die internet koppelen aan elektriciteit en water en zo voor bezuinigingen zorgen, hernieuwbare energie, nanotechnologie etc. Hollande hoopt dat met de investeringen de Europese economie opnieuw kan opleven.

Voor de Franse president komt het er nu vooral op aan zijn Europese partner Angela Merkel te overtuigen van de noodzaak van zijn investeringsplan. De Duitse bondskanselier waarschuwde vorige week al voor „gemakkelijke oplossingen”, mogelijk een indicatie dat ze het Franse plan maar niets vindt. Over het aanpakken van de schulden van Europese landen staan Berlijn en Parijs nog erg ver van elkaar. De uitslag van de verkiezingen in Griekenland was ook niet van die aard om de financiële markten lang gerust te stellen. Daarom is snelheid in de schuldenaanpak geboden, aldus analisten.

Na bijna anderhalf jaar campagnes voeren voor vijf verkiezingen én socialistische voorverkiezingen, treedt voor de PS nu een periode aan van electorale rust. Dat zullen wellicht ook de Franse kiezers weten te waarderen. Slechts 55,7 procent van de kiezers nam gisteren de moeite om een stem uit te brengen, de laagste participatiegraad voor parlementsverkiezingen tot nu toe.

In Frankrijk gaan steeds vaker stemmen op om het ingewikkelde kiessysteem te veranderen. Nu worden alle verkiezingen overschaduwd door de strijd om het Elysée, en hadden de Fransen het gevoel dat ze hun keuze al op 6 mei hadden gemaakt. Zo werden de parlementsverkiezingen gedegradeerd tot de derde ronde van de presidentsverkiezingen.

Sommigen pleiten ervoor om het huidige meerderheidssysteem af te schaffen ten voordele van evenredige vertegenwoordiging, zoals in Nederland. Dat zou vooral in het voordeel zijn van het Front National. De derde partij van het land heeft nu slechts 2 parlementsleden.

Om de kieswet te wijzigen is in de Assemblée Nationale een tweederde meerderheid nodig. Die heeft links niet kunnen behalen. Het rechtse blok van 229 parlementsleden kan wijzigingen van kieswet en grondwet daardoor tegenhouden.

    • Dirk Vandenberghe