'Hippie-aap' bonobo staat even ver van de mens als de chimpansee

Bonobo baby Sambo looks into the camera in the zoo of Frankfurt, Germany, Tuesday, April 24, 2012. The male chimpanzee baby was born on January 7 and had to be raised by hand. During the next days the baby will meet with his fellow species in the zoo. (AP Photo/Michael Probst) AP

Het rijtje volledige DNA-volgordes van mensapen is compleet. Na die van de mens, de chimpansee, de orang-oetan en de gorilla is nu ook het DNA van de bonobo in kaart gebracht.

Het genoom van de bonobo (Pan paniscus) lijkt, zoals verwacht, van alle mensapen het meest op dat van de chimpansee (Pan troglodytes); de genetische code verschilt slechts 0,4 procent. Met de menselijke genetische code verschilt die van de bonobo 1,3 procent, ongeveer evenveel als het verschil tussen mens en chimp. Een team van het Max Planck Instituut voor Evolutionaire Antropologie in Leipzig publiceerde deze resultaten vorige week in het blad Nature.

Chimpansees en bonobo’s leven in het wild vlak bij elkaar, maar hun leefgebieden zijn van elkaar gescheiden door de Congo-rivier. Waarschijnlijk leidde deze geografische barrière ongeveer anderhalf miljoen jaar geleden ook tot het ontstaan van aparte soorten uit een gemeenschappelijke voorouder.

Het opvallendste verschil tussen bonobo’s en chimpansees is hun gedrag. Waar onder chimpansees veel conflicten om seks en voedsel met geweld worden uitgevochten, zijn bonobo’s veel socialer; ze delen voedsel en lossen conflicten soms op door elkaar seksueel te bevredigen.

Dat heeft deze mensaap de bijnaam ‘Hippie chimp’ opgeleverd, en maakt dat mensen zich liever spiegelen aan deze soort dan aan de gewelddadige chimpansee. Maar op DNA-niveau blijkt niet een van beide mensapen ‘menselijker’ dan de ander. Ongeveer 1,6 procent van het menselijke DNA is gemeenschappelijk met dat van de bonobo, maar niet met de chimpansee. De onderzoekers hebben in het DNA nog geen aanwijzingen gevonden die het verschil tussen chimp en bonobo kunnen verklaren. Nrc