Goal Tsjechië: alsof een ballon leeg loopt op het plein in Warschau

De binnenstad van Warschau was zaterdagavond tijdens Polen-Tsjechië afgeladen met Poolse fans. De uitschakeling doet pijn, maar kwam niet geheel onverwacht.

Een dag van verwachting gaat over in een nacht van berusting. De uitschakeling van Polen op het EK voetbal doet zaterdagavond in Warschau pijn. Heel veel pijn. De hoop op een overwinning op Tsjechië, en daarmee een plaats in de tweede ronde, is in de binnenstad van de hoofdstad de gehele dag bijna tastbaar. Zou het nationale elftal dan eindelijk… Niet dus.

In feite verandert na de 1-0 nederlaag tegen Tsjechië de gemoedstoestand van de Poolse voetballiefhebbers niet. Ze zijn sceptisch over de kwaliteiten van het nationale team en ze blijven sceptisch.

Alleen, dat EK in eigen land heeft voor even het geloof in sportief betere tijden aangewakkerd. Waarom niet? Tsjechië is met 4-1 weggespeeld door het sterke Rusland, dat Polen op zijn beurt op 1-1 heeft gehouden. Er is een kans. De spreekwoordelijke strohalm waaraan miljoenen Polen zich vastklampen.

Warschau is zaterdag bijna te klein voor de vele tienduizenden voetbalsupporters. Wat een invasie aan rood-wit uitgedoste mensen. Het moeten er meer dan 100.000 zijn, want aan zoveel mensen biedt de 120.000 vierkante meter grote fanzone in de Poolse hoofdstad plaats. En een uur voor de wedstrijd is het plein voor het Paleis van Cultuur en Wetenschap mudvol; niemand kan er meer bij.

Duizenden fans kijken noodgedwongen buiten de afrastering naar het enorme scherm waarop de wedstrijd wordt getoond. Anderen verspreiden zich over de stad op zoek naar een televisiescherm. En overal is de hoop voelbaar.

Wat zou het mooi zijn voor de Poolse eenheid als het voetbalelftal wint, zegt een Poolse student in café Miedzy Slowami in Warschau. De student heeft zich afgelopen week geërgerd aan de berichtgeving over Poolse hooligans rond de wedstrijd tegen Rusland. Omdat het een marginale groep is en volgens de student totaal niet representatief voor de Poolse bevolking.

Maar hoezeer de fans ook zingen, juichen, klappen en op meer dan driehonderd kilometer afstand van het veld in Wroclaw de voetballers toeschreeuwen, het helpt niet. Na een bemoedigende eerste helft van Polen neemt Tsjechië na rust het commando over en beslist de wedstrijd in zijn voordeel door een doelpunt van Petr Jiracek. Exit Polen.

Alsof er een ballon leegloopt. De sfeer van hoop en optimisme slaat om in gelatenheid. Ach, wat kunnen ze ook van de voetballers verwachten? Sinds Polen in 1982 nog derde werd op het WK in Spanje is er geen prestatie van enig formaat geleverd. Polen is een klein voetballand en zal dat voorlopig blijven, vrezen de fans.

Ondanks dat cynisme is er tijdens het EK een nieuwe Poolse voetbalheld opgestaan. Zijn naam: Przemyslaw Tyton, doelman van PSV. Voor het EK was hij relatief onbekend in Polen, maar zijn gestopte strafschop in de openingswedstrijd tegen Griekenland – nadat hij koud in het veld stond als vervanger van de weggestuurde doelman Wojciech Szczesny – maakte hem in een klap populair.

In Tyton geloven de Polen, vooral nadat hij tegen Rusland zijn betrouwbaarheid heeft bevestigd. Tegen Tsjechië wordt bij elke goede redding van Tyton uitbundig geklapt en zijn naam gescandeerd.

Tyton wordt het doelpunt ook niet kwalijk genomen. Die bal is onhoudbaar, zien zelfs de ‘tijdelijke’ voetbalkenners.

Onder de fans een enkeling in een shirt met de afbeelding van Tytons hoofd. In elkaar gezet door Artur Sprzaga, een gesjeesde student die een dag voor de wedstrijd heeft bedacht dat hij wel wat geld aan Tytons populariteit kan verdienen.

Hoewel de kwaliteit van de opdruk te wensen overlaat, zijn de Tyton-shirts zeer populair. Voor dertig zloty (zo’n zeven euro) per stuk. „Dat is toch niet te duur. Of wel?”

Ach, wat kan het Sprzaga schelen. Hij heeft een avond lol en verdient er wat geld bij. Hij is zakelijk wel zo slim geweest ook shirts te bedrukken met het hoofd van de Kazimierz Deyna, de verongelukte Poolse voetballegende uit de jaren zeventig. Een speler uit een periode dat Polen op voetbalgebied nog wel wat voorstelde. Voor de nostalgische fan, verklaart Sprzaga met een brede lach.

Van enige nostalgische gevoelens over de vertrekkende Poolse bondscoach Franciszek Smuda zal in Polen geen sprake zijn. Hij dient zaterdagavond kort na de uitschakeling zijn ontslag in. Daar zullen weinigen om treuren.

Smuda is niet populair. Hij wordt vooral gezien als een marionet van de Poolse voetbalbond, waarvan de bestuurders – onder leiding van voorzitter en oud-international Grzegorz Lato – volgens de voetbalfans corrupt zijn.

De supporters hebben een voorkeur voor een type Leo Beenhakker. De Nederlander was tussen 2006 en 2009 tamelijk succesvol als bondscoach en is nog steeds populair onder de Poolse voetbalfans. Maar of de bond nog een keer bereid is een onafhankelijk geest als bondscoach te benoemen, daarover is ‘het volk’ somber gestemd.

    • Henk Stouwdam