Eet je minder van een klein bord met een kleine vork?

Wetenschapsnieuws: proefpersonen eten 10 procent minder koekjes met een speciale dieetbril op die het koekje uitvergroot. Bernard Waar uit Nieuwehorne las het en vroeg zich af: „Is dat ook te bereiken door eten te serveren op een iets kleiner bord met kleiner bestek?”

Ja. Brian Wansink, auteur van het boek Mindless Eating, is een Amerikaanse hoogleraar die eetgewoontes onderzoekt in zijn laboratoriumrestaurant. Met een slimme truc bewees hij dat wat je ziet, uitmaakt voor hoeveel je eet. Hij maakte ingenieuze kommen die zichzelf onmerkbaar bijvulden. Mensen aten 73 procent meer soep uit de bodemloze kommen dan uit gewone. Ze geloofden niet dat ze meer gegeten hadden. Mensen gebruiken hun ogen om calorieën te tellen, concludeerde Wansink, niet hun magen.

Zijn punt is dat mensen gedachteloos eten. Geef je ze een groot ijsbakje, dan scheppen ze meer ijs op. Geef je ze een groot frietzakje, dan nemen ze meer frietjes. Laat je ze tijdens een film popcorn eten, dan eten 33 procent meer uit een grote bak dan uit een kleine, zelfs al is die popcorn oud en vies. Maar stop je om de zeven Pringles een felgekleurd chipje in de koker, dan worden ze bewust van hoeveel ze eten, en eten ze minder. Wansink adviseert daarom ook eten van kleine bordjes, dan schrans je minder lang gedachtenloos door.

Van een klein bordje eet je vaak bewuster en langzamer, zegt ook psycholoog Gerbrand van Hout van het Catharinaziekenhuis in Eindhoven. Hij schreef een boek over kinderen en obesitas. „Het seintje in onze hersenen dat we genoeg hebben, loopt achter op de maagvulling. Als je langzamer eet, ben je sneller verzadigd en eet je minder.”

Om mensen daarmee te helpen, ontwikkelde Van Hout een bord met lichtjes, die bij elke hap aangaan. De eter mag pas een nieuwe hap nemen als de lichtjes uit zijn.

En kleiner bestek, werkt dat ook? Daar is men het niet over eens. In het lab eten mensen meer met een grote vork, in een restaurant juist minder, bleek uit studies. Wie wil afvallen, kan beter met stokjes eten. Dan eet je langzamer, en dus minder.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl

    • Carola Houtekamer