Eén penalty, en Polen had een nieuwe held

Warschau was tijdens het duel tussen Polen en Tsjechië afgeladen met Poolse fans. De uitschakeling deed pijn, maar was niet geheel onverwacht.

Redacteur Voetbal

Warschau. Een dag van verwachting ging over in een nacht van berusting. De uitschakeling van Polen op het EK voetbal deed zaterdagavond in Warschau pijn. Veel pijn. De hoop op een overwinning op Tsjechië, en daarmee een plaats in de tweede ronde, was in de binnenstad van de hoofdstad de gehele dag bijna tastbaar. Zou het nationale elftal dan eindelijk… Helaas, niet dus.

In feite veranderde na de 1-0 nederlaag tegen Tsjechië de gemoedstoestand van de Poolse voetballiefhebbers niet. Ze waren vóór het EK al sceptisch over de kwaliteiten van het nationale team en ze blijven sceptisch.

Alleen, dat EK in eigen land had voor even het geloof in sportief betere tijden aangewakkerd. En waarom niet? Tsjechië was met 4-1 weggespeeld door het sterke Rusland, dat Polen op zijn beurt op 1-1 had gehouden. Er was een kans. De spreekwoordelijke strohalm waaraan miljoenen Polen zich vastklampten.

Warschau was zaterdag bijna te klein voor de vele tienduizenden voetbalsupporters. Wat een invasie aan rood-wit uitgedoste mensen. Het moeten er meer dan 100.000 zijn geweest, want aan zoveel mensen biedt de 120.000 vierkante meter grote fanzone in de Poolse hoofdstad plaats. En een uur voor de wedstrijd was het plein voor het Paleis van Cultuur en Wetenschap mudvol; er kon geen muis meer bij.

Duizenden fans keken buiten de afrastering naar het enorme scherm waarop de wedstrijd werd getoond. Anderen verspreidden zich over de stad, op zoek naar horecagelegenheden met een televisie. En overal was de hoop voelbaar.

Wat zou het mooi zijn voor de Poolse eenheid als het voetbalelftal zou winnen, sprak een Poolse student in café Miedzy Slowami. Hij gunde zichzelf en zijn goedwillende landgenoten een feestje. Mede om de buitenwereld een positief beeld voor te schotelen. De student had zich de afgelopen week geërgerd aan de berichtgeving over Poolse hooligans rond de wedstrijd tegen Rusland. Omdat het maar een marginale groep is, die volgens hem totaal niet representatief is voor de Poolse bevolking.

Maar hoezeer de fans ook zongen, juichten, klapten en op meer dan 300 kilometer afstand van het veld in Wroclaw de voetballers toeschreeuwden, het hielp niet. Na een bemoedigende eerste helft van Polen nam Tsjechië na de rust het commando over en besliste de wedstrijd in zijn voordeel dankzij een doelpunt van Petr Jiracek. Exit Polen.

Alsof er een ballon leegliep. De sfeer van hoop en optimisme sloeg om in gelatenheid. Ach, wat konden ze ook van de voetballers verwachten? Sinds Polen in 1982 nog derde werd op het WK in Spanje is er geen prestatie van enig formaat geleverd. Polen is een klein voetballand en zal dat voorlopig blijven, vrezen de fans.

Ondanks dat cynisme is er tijdens het EK een nieuwe Poolse voetbalheld opgestaan. Zijn naam: Przemyslaw Tyton, doelman van PSV. Voor het EK was hij relatief onbekend in Polen, maar zijn gestopte strafschop in de openingswedstrijd tegen Griekenland – toen hij koud in het veld stond als vervanger van de weggestuurde doelman Wojciech Szczesny – maakte hem in één klap populair.

In Tyton geloofden de Polen, vooral nadat hij tegen Rusland zijn betrouwbaarheid had bevestigd. Tegen Tsjechië werd bij elke goede redding van Tyton uitbundig geklapt en zijn naam gescandeerd. Een eer die hem als enige Poolse speler te beurt viel. Tyton werd het doelpunt ook niet kwalijk genomen. Die bal was onhoudbaar, zagen zelfs de tijdelijke voetbalkenners.

Onder de fans een enkeling in een shirt met de afbeelding van Tytons hoofd. In elkaar gezet door Artur Sprzaga, een gesjeesde student die een dag voor de wedstrijd had bedacht dat hij wel wat geld aan Tytons populariteit kon verdienen. Hoewel de kwaliteit van de opdruk te wensen overliet, gingen de Tyton-shirts grif van de hand. Voor dertig zloty (zo’n zeven euro) per stuk. „Dat is toch niet te duur. Of wel?”

Ach, wat kon het Sprzaga schelen. Hij had een avond lol en verdiende een centje bij. Hij was zakelijk wel zo slim geweest ook shirts te bedrukken met het hoofd van de Kazimierz Deyna, de verongelukte Poolse voetballegende uit de jaren zeventig toen Polen op voetbalgebied nog wel wat voorstelde. Voor de nostalgische fan, verklaarde Sprzaga met een brede lach.

Van enige nostalgische gevoelens over de vertrekkende Poolse bondscoach Franciszek Smuda zal in Polen geen sprake zijn. Hij diende zaterdagavond na de uitschakeling zijn ontslag in. Daar zullen weinigen om treuren. Hij was niet populair. Smuda werd vooral gezien als een marionet van de Poolse voetbalbond, waarvan de bestuurders onder leiding van voorzitter en oud-international Grzegorz Lato, volgens de voetbalsupporters corrupt zijn.

De fans hebben een voorkeur voor een type Leo Beenhakker. De Nederlander was tussen 2006 en 2009 tamelijk succesvol als bondscoach en is nog steeds populair onder de Poolse voetbalfans. Maar of de bond nog een keer bereid is een onafhankelijke geest als bondscoach te benoemen, daarover is ‘het volk’ somber gestemd.

    • Henk Stouwdam