de Libische democratie

Rusland, onder zwaar westers vuur voor zijn steun voor Syrië, heeft afleiding gevonden in Libië.

Eerst even terug naar vorig jaar maart. De Libische leider Moammar Gaddafi, ex-olieleverancier en wapenafnemer van het Westen, had de opstandelingen tegen zijn bewind gruwelijk bedreigd. Wat te doen?

Op westers aandringen stemde de VN-Veiligheidsraad voor een resolutie die de lidstaten machtigde alle middelen in te zetten om de burgerbevolking te beschermen. Het Westen gebruikte de resolutie als autorisatie om Gaddafi te helpen afzetten. Tot woede van Rusland, waarvan de stemonthouding de resolutie mogelijk had gemaakt. Volgens Moskou had het Westen de tekst veel te ruim geïnterpreteerd.

De Amerikanen, Britten en Fransen, drijvende krachten achter de gewapende hulp voor de Libische rebellen, juichten na de lynching van Gaddafi de democratie in Libië toe. Maar ja, democratie blijkt een rekbaar begrip. In de Libische democratie hebben tientallen rebellenmilities hun wapens gehouden zodat ze kunnen doen wat zij goed voor Libië vinden. Een soort gewapende volksdemocratie.

Daar kan het Internationaal Strafhof in Den Haag van meepraten. Ten eerste heeft de militie van Zintan Gaddafi’s zoon Seif al-Islam in handen, die het Strafhof wil berechten. Maar bovendien houdt ze nu ook een delegatie van het Strafhof vast die Seif kwam bezoeken. Die wordt beschuldigd van bezit van gecodeerde documenten en pennen met camera’s – in elk geval schandelijke spionage. Zo schandelijk dat de onschendbaarheid van de delegatie niet meer gold.

De interimregering in Tripoli, die de afspraak had gemaakt voor het bezoek aan Gaddafi jr., eiste eerst de vrijlating van de delegatie. Maar bij nader inzien was de Libische wet „zeer ernstig geschonden”, dus ze legde zich bij Zintans feiten neer.

Je voelt gewoon de verbeten tevredenheid waarmee de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov vorige week de zaak bij de VN-Veiligheidsraad neerlegde. Hij was de hele week weer door westerse landen op de huid gezeten over de Russische weigering in de Veiligheidsraad mee te doen met pressie op het Syrische bewind. Washington had hem vals beschuldigd van de levering van nieuwe gevechtshelikopters die oude, gereviseerde toestellen bleken te zijn. Nu kon hij de Libiërs ervan beschuldigen VN-resoluties inzake het Strafhof te schenden. Het land verkeert in staat van anarchie, zei hij. De Veiligheidsraad was verplicht naar de zaak te kijken.

Wat Syrië betreft maakt het allemaal niets uit. Noch het Westen noch Rusland heeft een idee hoe ze een eind kunnen maken aan het bloedige geweld daar.

Carolien Roelants