Convenant: zorg voor psychiatrisch patiënt vanuit huis

Psychiatrisch patiënten en mensen met psychische problemen moeten voortaan vaker en langer thuis worden geholpen in plaats van in een instelling. Binnen 7,5 jaar moet eenderde van de 30.000 bedden in de psychiatrie verdwijnen. Ook mag de komende twee jaar de hoeveelheid zorg die psychiaters (en verpleegkundigen) en psychologen geven aan patiënten slechts met 2,5 procent per jaar groeien. Op dit moment bedraagt de groei 5 tot 8 procent per jaar.

Dit staat in het vanmorgen door minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) gepresenteerde bestuursakkoord met de beroepsgroep van psychiaters, de belangenvereniging van instellingen, verzekeraars en patiëntenverenigingen. Aan behandelingen, opname en medicatie voor psychiatrisch patiënten en mensen met (tijdelijke) psychische problemen werd vorig jaar in Nederland jaar 5,5 miljard euro uitgegeven, een kwart meer dan in 2007.

Die groei heeft diverse oorzaken: mensen komen eerder uit voor psychische problemen en willen er ook eerder voor behandeld worden dan vroeger. Maar ook speelt mee dat de beroepsgroepen weinig reden hadden om minder of efficiënter zorg te verlenen. Dat moet volgens dit bestuursakkoord veranderen.

De rol van huisartsen en bijvoorbeeld psychiatrisch verpleegkundigen die huisbezoeken kunnen afleggen, wordt groter. Van patiënten, of hun familie, wordt meer eigen verantwoordelijkheid gevraagd. Ze moeten leren goed voor zichzelf te zorgen en hulp in te roepen wanneer nodig. Die hulp zal 24 uur per dag oproepbaar zijn, waardoor de patiënt niet in een instelling hoeft te verblijven. Alleen patiënten met een ernstige psychose, schizofrenie of langdurige depressie zullen nog opgenomen worden.

Een kostenbeperkende maatregel was dit jaar al ingevoerd: psychiatrisch patiënten betalen een eigen bijdrage van zo’n 200 euro per jaar voor de zorg die ze krijgen. Idee erachter is dat een bijdrage ‘onnodige’ vraag naar psychiatrische hulp afremt. Psychiaters en patiëntenverenigingen noemen de maatregel oneerlijk, omdat patiënten met lichamelijke ziekten niet altijd een eigen bijdrage hoeven te betalen als ze naar een dokter gaan. Rutger-Jan van der Gaag, voorzitter van de psychiaters, zei vanochtend dat voor dit akkoord „barrières van wantrouwen geslecht moesten worden nadat de sector vorig jaar onevenredig hard en onterecht was getroffen.”