‘Geen revolutionaire hartstocht’ bij presidentsverkiezingen Egypte

Een man rookt een waterpijp onder een poster van de Egyptische presidentskandidaat Ahmed Shafiq tijdens de tweede dag van de presidentsverkiezingen. Foto AP / Nasser Nasser

Vandaag is de laatste dag dat Egyptenaren naar de stembus kunnen om een nieuwe president te kiezen in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. De verkiezingen spelen zich af in een politieke chaos, nu het leger het democratisch gekozen parlement heeft ontbonden nadat het Egyptisch Hooggerechtshof de verkiezingen ongrondwettelijk verklaarde.

De Egyptenaren kunnen in de tweede ronde kiezen tussen Ahmed Shafiq, oud-gediende onder het regime van Hosni Mubarak, en Mohammed Morsi, kandidaat van de Moslimbroederschap. De uitslag wordt officieel donderdag bekend gemaakt maar komt naar verwachting maandagochtend al naar buiten.

Veel Egyptenaren vinden dat de keuze tussen Shafiq en Morsi er een is tussen ‘twee kwaden’. Shafiq staat voor stabiliteit, maar een winst van de feloul, de term waarmee overblijfselen van het regime worden aangeduid, wordt door velen gezien als een mislukking van de revolutie. Moslimbroeder Morsi zou een definitieve breuk met het regime van Mubarak betekenen, maar hij vertegenwoordigt wel een conservatieve religieuze beweging die door seculieren met argusogen wordt bekeken. Sommige kiezers boycotten daarom de verkiezingen of stemmen blanco.

‘Afwezigheid revolutionaire hartstocht’

Wat volgens Rawya Rageh, correspondent in Kairo voor Al-Jazeera, opvalt in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen is de “afwezigheid van revolutionaire hartstocht, dat overwinningsgevoel dat aanwezig was bij de parlementsverkiezingen in november en december”:

Politieke chaos na ontbinden parlement

De verkiezingen van dit weekend worden overschaduwd door de constitutionele crisis waarin Egypte deze week belandde: het Egyptische Constitutionele Hof, waarin rechters zitten die nog door Mubarak zijn benoemd, oordeelde woensdag dat de kieswet die aan de parlementsverkiezingen van vorig jaar ten grondslag lag “ongrondwettelijk” is. Het leger besloot daarop het parlement te ontbinden.

Dat betekent onder meer dat de overheidsfinanciën weer in het beheer komen van het leger, zoals het geval was na de val van president Mubarak in februari 2011, meldden militaire bronnen vandaag aan persbureau AFP. Na de parlementsverkiezingen was deze bevoegdheid juist aan het Parlement overgedragen.

‘Militaire staatsgreep’

Critici zien in de snelle reactie van het leger op de uitspraak van het Hof een ‘militaire coup’. Dat is niet ondenkbaar scheef onze correspondent Gert van Langendonck in NRC Handelsblad, aangezien “de legerleiding geenszins verrast leek door de beslissing” van het Hof en onmiddellijk na het vonnis aankondigde de wetgevende bevoegdheden naar zich toe te trekken. Daarbij was de rechterlijke macht nooit vrij, schrijft van Langendonck:

“Het is verleidelijk om de beslissing van gisteren te zien als een overwinning van een onafhankelijke rechtspraak. Egypte was altijd een bijzonder legalistische samenleving: het was de manier waarop het oude regime zich een schijn van democratie aanmat. In werkelijkheid was de rechterlijke macht nooit vrij. Met name het Constitutionele Hof en de presidentiële verkiezingscommissie waren door Mubarak bevolkt met trouwe aanhangers. Sinds de opstand van vorig jaar is de rechtspraak geheel intact gebleven als een instrument van het oude regime.”

Het is nog maar de vraag hoeveel macht de president uiteindelijk krijgt. Daarover is nog niets vastgelegd.

Lees hier een uitgebreid artikel over de Egyptische presidentsverkiezingen van redacteur Hans Klis.