Ondertussen in Warschau - Een (bijna) normaal land voor homo’s

Toen het eerste nummer van Karol Radziszweski’s blad DIK Fagazine uitkwam, waren veel Poolse homo’s teleurgesteld. “Geen Madonna, geen Kylie en geen geschoren mannen”, lacht de kunstenaar. DIK Fagazine, “het eerste en enige artistieke tijdschrift in Midden- en Oost-Europa dat gewijd is homoseksualiteit en mannelijkheid”, is inderdaad allesbehalve een gay glossy. Het laatste nummer, dat

Karol Radziszewski (32) is kunstenaar en hoofdredacteur van DIK Fagazine. In 2003, na een week in Rotterdam te hebben doorgebracht, besloot hij uit dekast te komen. Radziszewski is behept met een grote zendingsdrang ten opzichte van 'de jongere generatie': "Ik wil hen duidelijk maken dat er meer is dan feesten." Foto NRC / Steven Derix Karol Radziszewski (32) is kunstenaar en hoofdredacteur van DIK Fagazine. In 2003, na een week in Rotterdam te hebben doorgebracht, besloot hij uit dekast te komen. Radziszewski is behept met een grote zendingsdrang ten opzichte van 'de jongere generatie': "Ik wil hen duidelijk maken dat er meer is dan feesten." Foto NRC / Steven Derix

Toen het eerste nummer van Karol Radziszweski’s blad DIK Fagazine uitkwam, waren veel Poolse homo’s teleurgesteld. “Geen Madonna, geen Kylie en geen geschoren mannen”, lacht de kunstenaar.

DIK Fagazine, “het eerste en enige artistieke tijdschrift in Midden- en Oost-Europa dat gewijd is homoseksualiteit en mannelijkheid”, is inderdaad allesbehalve een gay glossy. Het laatste nummer, dat is gewijd aan homoseksualiteit onder de Oost-Europese communistische regimes, telt ruim 160 pagina’s – allemaal in zwart wit. Het nummer had eigenlijk moeten verschijnen in 2009 – twintig jaar na de val de Muur. Maar het onderzoek van Radziszewski en zijn medeauteurs bleek moeilijker dan gedacht. “Niet iedereen wilde de geheime zonden van zijn jeugd openbaar maken”, schrijft de hoofdredacteur in zijn voorwoord.

De carrière van Radziszewski weerspiegelt de groeiende tolerantie van homoseksualiteit in Polen. Toen hij begon met DIK wilde niemand met hem samenwerken. “Iedereen was bang.” Dat was in 2005, het jaar waarin burgemeester Lech Kaczynski (de latere president) voor de tweede keer de jaarlijkse gay pride verbood, omdat het de “homoseksuele levensstijl” zou promoten. Inmiddels is er veel veranderd, en ligt DIK Fagazine prominent in de schappen van musea en culturele instellingen.

Voor het laatste nummer van DIK interviewde Radziszewski Ryszard Kisiel, die in de jaren tachtig een ondergrondse nieuwsbrief verstuurde aan zijn ‘vrienden’. Tijdens het gesprek kwam vanonder een bed een complete diacollectie tevoorschijn. Kisiels geheime fotoarchief geeft een beeld van het ondergrondse leven van Poolse homo’s in de jaren tachtig.

Radziszewski maakte een korte documentaire over Kisiel en zijn geheime vriendenclub. ‘Kisieland’ is niet alleen een traditionele documentaire. Onder aanwijzing van Kisiel wordt een jong mannelijk model aangekleed in vrouwenkleren – een verwijzing naar de geheime verkleedpartijen en fotosessies uit de jaren tachtig. ‘Kisieland’ is ingestuurd voor het International Documentary Film Festival (IDFA) in Amsterdam.

    • Steven Derix