Eerste officiële prognose Griekse verkiezingen: pro-euro coalitie mogelijk

Een burger brengt zijn stem uit tijdens de Griekse Verkiezingen vandaag in een stembureau in Athene. Foto Reuters / Pascal Rossignol

Volgens de eerste officële prognose over de Griekse verkiezingen van vandaag staat de conservatieve partij Nieuwe Democratie aan kop. Dat betekent dat een pro-euro coalitie mogelijk is. Eerder nog spraken exitpolls van een nek-aan-nekrace tussen die partij en de radicaal-linkse partij Syriza. Wie als eerste over de finish gaat, krijgt een bonus van 50 zetels.

Volgens de prognose haalt Nieuwe Democratie 29,5 procent van de stemmen en 128 zetels. De radicaal-linkse partij Syriza wordt naar verwachting tweede met 78 zetels, ofwel 27,1 procent van de stemmen. Ze worden gevolgd door de socialistische Pasok met 12,3 van de stemmen en 33 zetels. De neonazistische partij Gouden Dageraad haalde volgens de exitpolls een vergelijkbare score als bij de verkiezingen van 6 mei, namelijk tussen de 6 en 7 procent van de stemmen.

Pro-euro coalitie mogelijk

Geen enkele partij heeft genoeg zetels behaald om zelf aan een meerderheid te komen, maar volgens de vernieuwde exitpolls zouden de traditionele partijen Nieuwe Democratie en Pasok genoeg zetels hebben om een pro-euro coalitie te vormen. Om een meerderheidsregering te volgen heeft een coalitie ten minste 151 zetels nodig.

Antonis Samaras, leider van de Nieuwe Democratie, heeft er bij alle pro-europartijen op aangedrongen om een pro-euro “regering van nationale eenheid” te vormen onder leiding van zijn partij. Volgens hem heeft Griekenland vandaag gestemd om “op het Europese pad” te blijven. Maar volgens onze correspondent Marloes de Koning wordt de uitslag in Griekenland niet als “pro-euro” uitgelegd:

“Grieken zien dit niet als een pro-euro uitslag, die uitleg wordt eraan gegeven door Nieuwe Democratie en buitenlandse media. Grieken zelf willen sowieso graag in de euro blijven, dat geldt ook voor Syriza stemmers. Het ging er voor de Grieken meer om of er een ramkoers zou worden gevolgd in de onderhandelingen met Europa, of dat er verder wordt gegaan met de huidige koers.”

‘Syriza is sterke en jonge oppositie’

Het hoofd van de socialistische Pasok, Evangelos Venizelos, heeft voorgesteld om een eenheidsregering te vormen met Nieuwe Democratie en de extreemlinkse partij Syriza en het kleine Democratisch Links. Hij wil dat er snel een regering wordt gevormd en heeft daarom voorgesteld om niet de gebruikelijke procedure te volgen waarbij iedere partij de kans krijgt om een coalitie te vormen.

Maar Alexis Tsipras, leider van Syriza, zei oppositie te willen voeren. In een verklaring waarin hij zijn verlies erkent, zei hij Samaras te hebben gebeld om hem te feliciteren met de coalitie die hij kan gaan vormen. Eerder al werd uitgesloten dat Syriza een coalitie zou vormen met Nieuwe Democratie en Pasok. Een coalitie tussen die laatste twee partijen is volgens de Koning nu de “de meest waarschijnlijke”:

“Op Syriza hebben vooral jonge mensen gestemd, op Nieuwe Democratie vooral 55-plussers. Dat betekent dat een coalitie tussen Nieuwe Democratie en Pasok ook heel erg uitgelegd zal worden als een coalitie van de oude garde, die de macht vast wil houden. Die zal te maken krijgen met een sterke, jonge, actieve en misschien zelfs agressieve oppositie. Dat is iets waar ze tegenop zien. Dat is ook iets waarom Pasok twijfelt.

Verkiezingen Griekenland belangrijk voor toekomst euro

Wie er in Griekenland aan het roer komt te staan, is bepalend voor de toekomst van Griekenland en de eurozone. Het radicaal-linkse Syriza, dat tijdens de verkiezingen van 6 mei verraste met een tweede plaats, wil opnieuw met Europa onderhandelen over de afspraken om de bezuinigingslast voor de Griekse bevolking te verminderen. Europese leiders hebben meerdere malen aangegeven dat over die afspraken niet te onderhandelen valt en dat Griekenland uit de eurozone zal moeten vertrekken als het land zich niet aan de afspraken houdt. De verkiezingen vandaag worden daarom door de eurozone met grote belangstelling gevolgd.

De formatiebesprekingen na de vorige verkiezingen liepen moeizaam, omdat er toen een sterk versplinterde uitslag was, waarbij kleine radicale partijen veel stemmen kregen. Geen enkele formateur slaagde er toen in een coalitie te vormen.

Lees hier een uitgebreid bericht over de Griekse verkiezingen.

    • Mirjam Remie