Waarom heeft Oranje geen sportpsycholoog?

Het zijn heel moeilijke dagen geweest voor Bert van Marwijk. Hij keerde na uren vliegen midden in de nacht terug in Krakau, met een groep die helemaal niet goed in zijn vel zit. Bij het wakker worden, als ze al geslapen hebben, voelden ze zich alleen nog maar slechter.

Het beste middel is dan zweet op de kop. Een beetje fitnessen, lekker spinnen. Dan kunnen ze tegelijk nog even nadenken, de boel op een rijtje zetten. Daarna moet je als bondscoach een grote steen in de vijver gooien. Kom op! Ze moeten wakker worden. Dit elftal heeft absoluut vers bloed nodig.

Sommige spelers hebben zichtbaar energie verloren. Kijk naar Mark van Bommel tegen Duitsland. Ook John Heitinga durfde helemaal niks meer, hij was echt bang. Gregory van der Wiel is een schim van de verdediger die hij twee jaar geleden was. Ook Arjen Robben speelde zonder elan. Hij hoopt net als wij op dat ene moment, maar je zag hem forceren. En als je niet vrij bent in het hoofd, dan gaat het echt niet lukken.

Belangrijk is er met elkaar over te praten. Een groepsgesprek kan geweldig opluchten. Maar kunnen de spelers bij elkaar kwijt wat ze voelen? Staat de rangorde dat toe? Hoe is de veiligheid van de groep? Durft iedereen überhaupt een ander wel aan te spreken?

Ik vind het vreemd dat Van Marwijk 25 stafleden meeneemt, maar geen sportpsycholoog. Ik heb het zelf in 2008 meegemaakt met het olympisch elftal in Peking. Als het minder gaat, voel je je zó alleen. Juist als bondscoach heb je dan behoefte even met de voeten op tafel alles van je af te praten. Misschien dat {perschef} Kees Jansma die rol bij Van Marwijk kan vervullen. Maar beter is een specialist mee te nemen, zoals de Amerikanen en de Duitsers doen.

De kansen voor Oranje liggen in het strafschopgebied van Portugal. Ze hebben een paar mannetjesputters achterin, maar voetballend zijn ze niet sterk. Zeker tegen Denemarken vond ik ze kwetsbaar zodra de bal in de ‘zestien’ was. Het gevaar van Portugal komt puur van de spitsen. Cristiano Ronaldo was tot nu toe niet top, maar kan zomaar toeslaan. Nani vind ik wel goed spelen. Hélder Postiga is minder, maar wel altijd in beweging. Rugdekking is heel belangrijk.

Ik hoop dat Nederland het lef heeft vooruit te voetballen. Dus niet twee controleurs, maar één. Alleen Nigel de Jong, met voor hem een ‘verbindingsspeler’ als Rafael van der Vaart. Robin van Persie vond ik tegen Duitsland niet slecht en ik zou hem opstellen achter de spits. Dat is Klaas-Jan Huntelaar, die altijd energie heeft. Ik hoop op Wesley Sneijder in een vrije rol aan de linkerkant. Op rechts Dirk Kuijt, die het elftal op sleeptouw kan nemen. Kuijt kan Van der Wiel helpen met het beteugelen van Ronaldo, heeft een aardige voorzet en heeft ook het vermogen te scoren.

We zijn lang geen Spanje, maar zo moeten we wel proberen te spelen. Met druk op de helft van Portugal, zonder gehaast te zijn omdat we twee keer moeten scoren. Het kan nog altijd, al heb ik er niet heel veel vertrouwen in. Het is als met een lekke fietsband. Soms hoef je maar één gaatje te repareren en ben je klaar. Nu zijn het er tien en blijf je plakken.

Voetbaltrainer Foppe de Haan (1943) geeft voor- en nabeschouwingen op wedstrijden van het EK.