Na alle therapie begint bij de FNV nu de boedelscheiding

Een miljoen euro had de FNV ervoor over om de vakcentrale met 19 bonden bijeen te houden. Na bijna een jaar van bemiddelen, ruziën en praten, scheurt de grootste vakbond van Nederland alsnog.

Eerst was er de ‘psychotherapeut’. In de persoon van Jan Lankreijer, oud-directeur van FNV Bondgenoten en inmiddels directeur bij Abvakabo. Hij probeerde vorig jaar september de breuk te lijmen tussen FNV-voorzitter Agnes Jongerius en voorzitter Henk van der Kolk van FNV Bondgenoten, de grootste bond binnen de vakcentrale.

Als een ervaren psychotherapeut had Lankreijer al geanalyseerd dat niet het pensioenakkoord tot die verstoorde verhoudingen had geleid, maar het onderlinge wantrouwen van de hoofdrolspelers. Lankreijer signaleerde de stortvloed aan bedreigingen en hatemails die het interne debat vervuild hadden..

En net als in een echte therapie, vloeiden er in september 2011 tranen toen de top van de FNV Lankreijers werk besprak. Van der Kolk zegde het vertrouwen in Jongerius op. Maar toen voorzitter Liane den Haan van ouderenbond ANBO vervolgens het vertrouwen in Jongerius uitsprak als voorzitter én als mens, hield Jongerius het niet droog.

Na de psychotherapeut was het vorig jaar oktober de beurt aan de ‘systeemtherapeuten’. Senator Han Noten en Herman Wijffels tekenden voor die rol. Het ontbrak aan individueel leiderschap en organisatievermogen om tot goede verhoudingen te komen, stelden zij vast. De FNV-top was niet meer in staat de noodzakelijke vernieuwingen door te voeren. Opheffen en een nieuwe vakbond beginnen, was het oordeel van Noten en Wijffels.

Ze maakten in januari plaats voor een ‘relatietherapeut’, Kamerlid Jetta Klijnsma (PvdA). Klijnsma sprak uitvoerig met alle betrokkenen voordat ze aan haar therapiesessies begon. Ze vroeg alle negentien FNV-voorzitters om steun. Het moest weer gezellig worden binnen de FNV, was haar boodschap. Een familie die eensgezind naar buiten treedt.

Maar Klijnsma hield de familie niet bij elkaar. Bondgenoten en Abvakabo FNV bleven een hoofdrol opeisen in die nieuwe vakorganisatie. Zij hebben de meeste leden en dat moest in de besluitvorming én in de verdeling van de contributiegelden tot uitdrukking worden gebracht. Maar dat bood Klijnsma’s voorstel niet.

Nu is de fase van de ‘scheidingstherapeut’ aangebroken. Volgende week zaterdag presenteert Klijnsma haar plan voor een nieuwe vakbeweging op een oprichtingscongres. Drie bonden, ANBO, FNV Zelfstandigen in de Bouw en FNV Mooi, zijn al afgehaakt. De kans is groot dat meer bonden volgen. Waarna een complexe fase van boedelscheiding volgt. Een aantal bonden is op verschillende manieren financieel verweven met de vakcentrale. Die kluwen moet ontward worden. De therapiesessies hebben de FNV tot nu toe een miljoen euro gekost.

    • Jos Verlaan