Vermeer Prijs 2012 voor Marlene Dumas

De Johannes Vermeer Prijs 2012 is toegekend aan Marlene Dumas. Deze jaarlijkse staatsprijs voor de kunsten (100.000 euro) krijgt Dumas volgens de jury vanwege „haar uitzonderlijke schilderkunstige talenten en haar ongeëvenaarde vermogen menselijke emoties in beeld vast te leggen”.

Marlene Dumas (Kaapstad, 1953) is de vierde winnaar van de prijs die bedoeld is om uitzonderlijk artistiek talent te eren en te stimuleren. Vorig jaar ging de Vermeer Prijs naar fotograaf Erwin Olaf. Daarvoor wonnen operaregisseur Pierre Audi en filmer/beeldend kunstenaar Alex van Warmerdam. De jury bestond uit Janine van den Ende (voorzitter), Marie Hélène Cornips, Hans Goedkoop, Erwin Olaf en Omar Munie.

Marlene Dumas is een van de meest succesvolle beeldende kunstenaars van Nederland. Haar werk zit in de collectie van talloze verzamelaars, hangt in vele musea en wordt voor hoge bedragen geveild. Het hoogste bedrag werd betaald voor een schilderij met drie heftig geschilderde prostituees, The Vistor (1995), dat in 2008 in Londen voor 3,5 miljoen euro werd geveild. In 2005 was Dumas na de veiling van haar klassefoto-achtige groepsportret The Teacher (1987) even de duurste vrouwelijke kunstenaar ter wereld.

De in Zuid-Afrika geboren Marlene Dumas kwam in 1976 naar Nederland om bij op Ateliers ’63 in Haarlem te gaan studeren. Ze speelde een tijdje met conceptuele kunst, maar koos begin jaren tachtig definitief voor schilderen. In een tijd dat abstracte kunst in hoog aanzien stond, viel ze op met haar figuratieve en vaak emotionele werk. Het zijn nooit precieze afbeeldingen, maar impressies in grove, kleurige vlakken van mensen, zowel alleen als in groepen. Zij maakt schilderijen, collages en series tekeningen. Ook haar werk in oplage is populair. Dumas’ werk is volgens de jury van de Vermeer Prijs veelzijdig en tegelijk herkenbaar. „Met inkt op papier of geschilderd in onverwachte kleurcombinaties verbeeldt zij terugkerende thema’s: liefde en dood, schuld en onschuld, geweld en tederheid.”

Het Stedelijk Museum in Amsterdam werkt aan een grote tentoonstelling over Dumas die gepland staat voor najaar 2104. De Vermeer Prijs wordt op 29 oktober uitgereikt in Delft. Het prijzengeld van 100.000 euro is bedoeld voor het realiseren van een bijzonder project.