Studiegroep: twintig miljard extra bezuinigen in komende vier jaar

Om de overheidsfinancien weer gezond te maken moet er de komende vier jaar 20 miljard extra worden bezuinigd. Dat is het advies van de Studiegroep Begrotingsruimte aan het kabinet dat na de verkiezingen aantreedt.

Om de overheidsfinancien weer gezond te maken moet er de komende vier jaar twintig miljard extra worden bezuinigd. Dat is het advies van de Studiegroep Begrotingsruimte aan het kabinet dat na de verkiezingen aantreedt.

In de Studiegroep zitten topambtenaren van verschillende ministeries en directeur Coen Teulings van het CPB. Zonder extra maatregelen blijft de schuld oplopen tot ruim 74 procent in 2017 en komt het begrotingstekort uit op 2,6 procent.

De Nederlandse economie heeft volgens de studiegroep te maken met “grote specifieke uitdagingen” omdat Nederland en de Europa in “uitzonderlijk onzekere tijden” verkeren:

“Het bbp is nog niet terug op het niveau van voor de crisis, de uitgaven aan zorg bevinden zich op een onhoudbaar pad, het aantal overheidsgaranties en het daarmee samenhangende financiële risico stijgt en de vergrijzing is niet langer een toekomstig, maar een actueel probleem. Bovendien is Nederland met zijn open economie en grote financiële sector extra kwetsbaar voor eventuele nieuwe economische schokken.”

Stijging zorgkosten ‘onhoudbaar’, ‘aanzienlijke ingrepen’ nodig

Door de voorziene lage economische groei in de komende jaren en de vergrijzing wordt het moeilijker om de staatsschuld af te bouwen. De Studiegroep wijst bijvoorbeeld op de zorgkosten, die gemiddeld met 3,5 procent per jaar zullen blijven stijgen. Deze stijging is volgens de Studiegroep “onhoudbaar” en daarom zijn “aanzienlijke ingrepen” in de nabije toekomst “onvermijdelijk”. De Studiegroep denkt bijvoorbeeld aan een verdere verhoging van het eigen risico.

Vanwege de lagere groei en stijgende staatsschuld zijn extra bezuinigingen noodzakelijk, en structurele hervormingen van het pensioenstelsel, de arbeidsmarkt en de woningmarkt, aldus de Studiegroep. “Zonder aanpassing van de arrangementen betekent een steeds langere levensverwachting dat een steeds kleinere groep mensen steeds hogere kosten voor een steeds grotere groep inactieven moeten opbrengen.”

Uitgaven automatisch beperkt bij tekort boven drie procent

Ook adviseert de Studiegroep om wettelijk vast te leggen dat bij een tekort van meer dan 3 procent automatisch de uitgaven beperkt worden. Dat vindt onze politiek redacteur Erik van der Walle de meest opmerkelijke aanbeveling uit het rapport:

“Deze aanbeveling is een soort vangrail waar je als kabinet tegenaan rijdt. De Studiegroep adviseert om al bij de kabinetsformatie een lijst maatregelen op te stellen die automatisch in werking treedt als het tekort boven de drie procent komt.”

CPB: Lenteakkoord voldoet aan Europese eisen

Het Centraal Planbureau maakte gisteren bekend dat de plannen uit het Lenteakkoord ervoor zorgen dat het begrotingstekort volgend jaar wordt teruggedrongen tot onder de drie procent en daarmee voldoet aan de Europese eisen. Volgens het CPB is het behalen van de Europese norm “vooral” een gevolg van lastenverzwaringen.

    • Pim van den Dool