Rekenkamer kraakt plan 'gasrotonde'

De Nederlandse regering heeft miljarden geïnvesteerd in de ontwikkeling van Nederland als internationaal gasknooppunt, zonder van tevoren goed te onderzoeken of dat wel nut heeft.

Dat concludeert de Algemene Rekenkamer, het instituut dat uitgaven van de overheid onderzoekt, in het rapport Gasrotonde: nut, noodzaak en risico’s. De investeringen moeten van Nederland de zogeheten gasrotonde van Noordwest-Europa maken. Daarbij gaat het onder meer om de bouw en aankoop van gastransportleidingen en om faciliteiten om gas op te slaan.

Toenmalig minister van Economische Zaken Van der Hoeven (CDA) besloot in 2007 miljarden te investeren in de gasrotonde. Er waren toen nog geen studies gedaan naar de effectiviteit van die investeringen, schrijft de Rekenkamer. Daardoor was niet duidelijk of zo’n gasrotonde wel zou bijdragen aan de economische groei.

Ook was onduidelijk of daarmee aardgas als energiebron was veiliggesteld als het Nederlandse gas op zou raken. Twee jaar geleden is er alsnog onderzoek naar gedaan, maar toen had het staatsbedrijf Gasunie al 7,2 miljard euro geïnvesteerd. Tot 2014 investeren Gasunie en Energie Beheer Nederland (EBN, eveneens een staatsbedrijf) in totaal 8,2 miljard euro in de gasrotonde.

De Rekenkamer heeft met name veel kritiek op de aankoop in 2008 door Gasunie van een deel van het Duitse gasnet voor 2,1 miljard euro. „Er zijn geen onderliggende documenten waaruit blijkt dat getoetst is of een schone, betaalbare en betrouwbare energievoorziening is geholpen met de investeringen”, schrijft de Rekenkamer.

Gasunie heeft al 1,8 miljard euro moeten afschrijven op de aankoop, ondermeer omdat Gasunie van Duitsland lagere tarieven in rekening mag brengen dan vooraf ingeschat. Dit heeft zijn weerslag op de winst en daarmee op de hoogte van het dividend dat de staat jaarlijks ontvangt. Dit dividend is tussen 2009 en 2010 gedaald van 416 miljoen naar 182 miljoen. Over 2011 wordt geen dividend uitgekeerd.

In een reactie zegt demissionair minister Verhagen (Economische Zaken, CDA) dat hij het er niet mee eens is dat de gasrotonde in 2007 niet was onderbouwd. Hij belooft de Tweede Kamer meer informatie over de kosten, baten en risico’s van het project.