Kansrijk

Portugal won met 3-2 van Denemarken, Denemarken weer met 1-0 van Nederland. Dus logischerwijze zou Portugal juist met 2 punten verschil moeten winnen van Nederland en niet andersom. Als Nederland zondag wel wint, is er sprake van een ‘intransitief triplet’: een serie van drie uitkomsten die niet ‘klopt’.

Statistici Skinner en Freeman onderzochten hoe vaak zoiets voorkwam op het WK van 2006. Ze wilden erachter komen in hoeverre voetbal door het toeval wordt geregeerd. Als voetbal een puur dobbelspel was, is de kans op intransitieve tripletten 25 procent. Als de uitslagen een zuivere weergave zijn van de kwaliteit van de teams is de kans op dergelijke tripletten uiteraard nul. De waarheid lag in het midden: 12 procent intransitieve tripletten. Voetbal is voor een groot deel een dobbelspel.

Wie weleens voetbal kijkt komt tot dezelfde conclusie. Er worden weinig punten gescoord. Een bal tegen de lat in plaats van eronder kan het verschil zijn tussen wereldkampioen worden of niet. Ik vraag me af of zelfs een expert de uitslag van een wedstrijd kan raden als ik hem alles laat zien behalve de doelpunten.

Skinner en Freeman onderzochten ook in hoeverre de uitslag van een enkele wedstrijd op toeval berust. Wint het beste team elke wedstrijd van het slechtere team? Ze concluderen dat de meeste wedstrijden op grote toernooien net zo goed andersom hadden kunnen eindigen.

Let wel, het gaat hier niet om dat team A ‘het betere spel heeft laten zien’ maar toch verliest van team B dat alleen ‘op de counter zat’. Skinner en Freeman deden een zuivere statistische analyse van scores: stel twee teams spelen op precies dezelfde manier de wedstrijd opnieuw, hoe groot is dan de kans dat dezelfde winnaar uit de bus komt? Als er één doelpunt verschil was, is er maar 60 procent kans dat hetzelfde team opnieuw wint. Bij twee doelpunten verschil 75 procent. Tenzij een team wint met drie of vier doelpunten verschil zegt een enkele uitslag niet zoveel.

Dat is vooral een probleem bij een knock-out systeem. Skinner en Freeman becijferden dat de kans dat het beste team op een EK of WK uiteindelijk met de cup naar huis gaat slechts 28 procent is.

De oplossing voor het probleem is simpel: er moet gewoon veel meer worden gescoord in voetbal. Dus: grotere doelen, afschaffen van buitenspel, doorspelen ‘tot de vijf’. Aan de andere kant, dan wordt het net basketbal. Of tennis. Daar zijn de uitslagen dan wel een goede weergave van het krachtsverschil, maar wint Federer elk toernooi. Strontsaai.

Misschien ook wel leuk dat voetbal een kansspel is. Nederland kan nog gewoon Europees kampioen worden. Want de bal is rond.

    • Victor Lamme