Imperium van ploegleider Johan Bruyneel wankelt

Als ploegleider Bruyneel spreekt, luistert het peloton. Maar de man achter Armstrong zwijgt nu beiden worden beschuldigd van dopingpraktijken.

FILE - In this July 28, 2002, file photo, overall leader Lance Armstrong of Austin, Texas, toast team director Johan Bruyneel with a glass of champagne during the final stage of the Tour de France cycling race between Melun and Paris, France. The U.S. Anti-Doping Agency is bringing doping charges against the seven-time Tour de France winner, questioning how he achieved those famous cycling victories. Armstrong, who retired from cycling last year, could face a lifetime ban from the sport if he is found to have used performance-enhancing drugs. He maintained his innocence, saying: "I have never doped." (AP Photo/Peter Dejong, File) AP

Hij geldt als de grootste kampioenenmaker van het peloton. Johan Bruyneel won met wielrenner Lance Armstrong zeven keer de Tour de France. En ook nog twee keer met Alberto Contador. Negen eindzeges in de belangrijkste wielerwedstrijd ter wereld. Dat kan geen andere ploegleider in het profwielrennen hem na zeggen.

Maar voor het Amerikaanse dopingagentschap USADA geldt Bruyneel als een van de grootste bedriegers in het peloton, zo werd gisteren bekend. Hij wordt door de Amerikaanse dopingjagers gezien als de spil in een omvangrijk dopingnetwerk.

De aanklacht tegen Bruyneel, Armstrong en vier artsen en begeleiders die gisteren via de The Washington Post uitlekte is vijftien pagina’s lang en schokkend door de vele details. Aan de hand van getuigenissen van meer dan tien oud-renners en personeelsleden van de heel succesvolle wielerploegen van Bruyneel en Armstrong (US Postal, Discovery Channel, Astana en RadioShack) wordt een beeld geschetst dat doet denken aan de georganiseerde misdaad.

Ploegleider Bruyneel wordt in de aanklacht onder andere beschuldigd van het bezit van verboden middelen, smokkel van en handel in diverse dopingproducten zoals epo, testosteron en groeihormonen en het stimuleren en verhullen van dopegebruik onder zijn renners. Bij de ploegen van Bruyneel was sprake van systematisch en zorgvuldig gecontroleerd dopegebruik, stelt USADA. Volgens de aanklacht maakten Lance Armstrong en de vier artsen en begeleiders ook actief deel uit van het dopingnetwerk.

Als de grote meneer Johan Bruyneel (47) uit het West-Vlaamse Izegem spreekt, wordt er in het peloton geluisterd. En daarbuiten ook. De oud-renner bouwde samen met Armstrong een wielerimperium op. Bruyneel lunchte met oud-president Sarkozy van Frankrijk. Hij schreef een autobiografie over zijn successen als ploegleider met de titel ‘Alleen winnen telt’. En hij is een veelgevraagd spreker voor bedrijven als Google, Starbucks en Nike.

Bruyneel was een talentvolle renner die jaren bij de Spaanse ploeg ONCE fietste. Hij won twee Touretappes en werd een keer derde in de Ronde van Spanje. Bruyneel, die vijf talen vloeiend spreekt, fietste ook twee jaar bij de Nederlandse Rabobankploeg. Hij werd in de Tour van 1996 door de toevallig aanwezige bankbestuurder Herman Wijffels uit een ravijn geholpen na een valpartij.

Kort nadat Bruyneel was gestopt als wielrenner, vroeg Armstrong hem als ploegleider bij US Postal. De oud-wereldkampioen was net genezen van teelbalkanker en zinde op een terugkeer in het profpeloton. Bruyneel zag in Armstrong, die door zijn ziekte en chemokuren kilo’s spiermassa was kwijtgeraakt en plotseling het ranke postuur van een ronderenner had, een Tourwinnaar. Hij zou er zeven winnen.

Bruyneel speelde een grote rol in de ongekende zegetocht van de Amerikaan. Hij formeerde de ploegen rond Armstrong met behulp van zijn grote netwerk in het Spaanse en Belgische wielrennen. De nu beschuldigde wielerartsen en begeleiders kende Bruyneel al in zijn actieve fietsperiode bij de wielerploeg ONCE die later overigens ook in opspraak kwam wegens dopegebruik. De Vlaming gaf ook richting aan Armstrongs bijna ongecontroleerde gedrevenheid, gaf hem tijdens de koers tactische adviezen. Zo gaf hij in de Tour van 2000 het exacte moment aan waarop Armstrong moest demarreren bij zijn belager Jan Ullrich.

Het wielerpeloton wordt al jaren geplaagd door dopingschandalen, maar pas de laatste decennia wordt doping actief bestreden. Talloze toprenners uit de tijd van Bruyneel en Armstrong zijn de afgelopen jaren betrapt op het gebruik van doping, of hebben na hun actieve carrière bekend. De gedetailleerde aanklacht van USADA tegen Bruyneel en Armstrong plaatst vele vraagtekens bij hun successen en geeft een ontluisterende kijk achter de schermen van de grootste wielerploeg van het afgelopen decennium.

Armstrong spreekt de beschuldigingen van USADA tegen. Hij heeft het over „een hetze”. Bruyneel onthoudt zich tot nu toe van commentaar. Maar de gevolgen zouden groot kunnen zijn voor de succesvolle ploegleider. Zijn imperium wankelt. Bruyneel zou verbannen kunnen worden uit de sport die zijn leven heeft vormgegeven. Een Franse radiozender meldde gisteren dat zijn huidige ploeg RadioShack-Nissan-Trek deze zomer zelfs uitgesloten dreigt te worden van de Tour.