Geen diesel, geen sardientjes

Alle burgers in de Gazastrook lijden onder het tekort aan brandstof. Behalve de bestuurders van Hamas, die tanken bij hun eigen pomp.

A Palestinian fisherman unloads fish from a boat at the Gaza seaport May 19, 2012. Israeli gunboats and an Egyptian clampdown on fuel smuggling into the enclave are strangling the Gaza Strip's little fishing fleet, slowly turning a generation of fishermen into fishmongers. Picture taken May 19, 2012. To match Feature PALESTINIANS-GAZA/FISHING REUTERS/Suhaib Salem (GAZA - Tags: POLITICS BUSINESS) REUTERS

Correspondent Israël

Het is het sardineseizoen, de mooiste tijd van het jaar voor de vissers van Gaza. Maar dit jaar niet. Ze hebben geen diesel om uit te varen. Dus liggen de vissers in hun netten, te kletsen. De zilveren sardientjes op de vismarkt van Gaza-stad zijn uit Egypte overgebracht.

Tot een half jaar geleden, toen de brandstofcrisis begon, werkten Khamis Abu Sadeq en zijn maten dag en nacht. Nu vaart hun boot nog maar eens in de week. Sadeqs inkomen daalde met 70 procent, naar omgerekend 100 euro per maand. Net genoeg om zijn familie van te voeden.

En het was al niet eenvoudig om een visser in Gaza te zijn. Na de machtsovername van de Palestijnse fundamentalistische beweging Hamas, nu vijf jaar geleden, blokkeerde Israël de Gazastrook. Vissers kunnen hooguit drie mijl uitvaren, daarna wordt op ze geschoten. Het beetje vis dat vlakbij de kust zwemt, is de dure diesel niet waard.

De brandstofcrisis treft niet alleen vissers. Bij de paar tankstations in Gaza-stad die zijn bevoorraad met door de tunnels gesmokkelde Egyptische diesel, staan lange rijen. Rond de pomp ontstaan om de haverklap opstootjes. Automobilisten moeten hier zeker drie uur wachten. Toeterend en vloekend. Het is heet. Als de chauffeurs dan horen dat ze maar 30 liter diesel krijgen, is ruzie snel gemaakt.

De 1,6 miljoen inwoners van de Gazastrook zijn al niet erg vrolijk, omdat Gaza tegelijk kampt met elektriciteitstekorten tot twaalf uur per dag, omdat de elektriciteitscentrale door het tekort aan brandstof niet of nauwelijks werkt.

De crisis ontstond toen de Egyptische autoriteiten de smokkel van brandstof naar de Gazastrook – voorheen een miljoen liter per dag – probeerden te stoppen. In de Egyptische Sinaï-woestijn is brandstof schaars. En het Egyptische regime, dat benzine voor de eigen bevolking subsidieert, accepteert niet dat Hamas daar in Gaza zware accijnzen op heft.

Door het optreden van de Egyptische autoriteiten komt er via de tunnels 75 procent minder brandstof Gaza binnen. Daardoor steeg de prijs. Kost 1 liter benzine nu 1 shekel (20 eurocent) in Egypte, dan kost die tegenwoordig 3 shekel in Gaza. Waarvan 2 shekel voor de regering van Hamas. 200 procent belasting is helemaal niet veel, vindt Ahmed Abu Alamrain van Hamas’ ministerie van Energie. „Elke regering ter wereld heft belasting. En daar wij geen importhavens hebben, zijn de tunnels voor de regering ongeveer de enige bron van inkomsten.”

De brandstofcrisis is volgens Alamrain geen fiscaal, maar een politiek probleem. „Gaza lijdt onder de manipulatie van andere landen”, zegt hij. Hamas ziet geen andere oplossing dan wachten op de Egyptische presidentsverkiezingen, dit weekend, en hopen dat Mohammed Morsi, de kandidaat van de aan Hamas gelieerde Moslimbroederschap, wint. Tijdens dat wachten int Hamas belasting en rijden zijn leiders rond in dikke SUV’s, die worden gevuld bij de eigen tankstations. Zo straft de Israëlische blokkade niet Hamas, maar de gewone Gazaan.

Neem de chauffeurs bij de standplaats in Gaza-stad vanwaar minibusjes naar het zuiden vertrekken. Ze staan op een kluitje te wachten op passagiers. Ze drinken koffie. Bellen. Tofik Abudan besteedt dagelijks bijna 2 euro aan telefoontjes om uit te vinden welk tankstation benzine heeft. Soms verliest hij een hele dag in de rij voor de pomp. Zijn eigen busje heeft hij moeten verkopen. Nu huurt hij er een en houdt hij per dag 10 euro over.

Behalve een busje kostte de Israëlische blokkade hem twee van zijn acht kinderen. Zijn dochter stierf deze winter door de brandstofcrisis. Ze had in huis een vuur gestookt om de kou te verdrijven en stikte. Een zoon van Abudan stikte drie jaar geleden in een smokkeltunnel. Abudan geeft Hamas de schuld van de crisis. „Natuurlijk. De overheid is verantwoordelijk voor onze basisbehoeften.” En Egypte? „Nee! Wij Palestijnen hebben toch niet op Egypte gestemd?”

Abudan denkt dat Hamas de crisis met opzet creëerde om meer belasting te kunnen heffen. De regering kijkt alleen naar haar eigen belangen, zegt hij, niet naar de mensen. „Wij dienen de overheid in plaats van andersom.” Hij haat Hamas, zegt Abudan. „Als mijn vinger Hamas was, hakte ik hem af.”