Er is nog hoop: de ontsnapping van Oranje op het EK van 2004

Mark van Bommel en Pavel Nedved in duel tijdens de EK-kwalificatiewedstrijd tussen Nederland en Tsjechië in 2003. Foto NRC / Bas Czerwinski

Een op het oog kansloze uitgangspositie en ook nog eens afhankelijk zijn van anderen. Oranje maakte het eerder mee. Om het sprankje hoop voor zondag levend te houden kijken we even terug naar de wonderlijke ontsnapping van Oranje in de groepsfase tijdens het EK van 2004.

Het Nederlands elftal zat acht jaar geleden, toen het EK in Portugal werd gehouden, ook in één groep met Duitsland. Zo dramatisch als dit jaar begon het toernooi voor Oranje niet, want Nederland wist de Duitsers in de eerste groepswedstrijd nog op 1-1 te houden. Oranje keek lange tijd tegen een 1-0 achterstand aan, maar een goal van Ruud van Nistelrooy zo’n tien minuten voor tijd zorgde ervoor dat Nederland nog een punt pakte.

In de tweede groepswedstrijd tegen Tsjechië maakte Nederland een droomstart: binnen twintig minuten stond Oranje op 0-2. De Tsjechen kwamen snel terug tot 1-2, maar Nederland had volop kansen om zijn voorsprong te vergroten. De wedstrijd tegen de Tsjechen was de wedstrijd van de beroemde wissel van Dick Advocaat: hij haalde de in topvorm verkerende Arjen Robben in de 59e minuut van het veld. Oranje zou het duel alsnog verliezen: in de 88e minuut gaf middenvelder Vladimír Šmicer Nederland de genadeklap.

Met één punt uit twee wedstrijden leek Oranje, net als dit jaar, kansloos om de kwartfinales van het EK nog te halen. Maar omdat Duitsland in de tweede groepswedstrijd verrassend gelijk had gespeeld tegen Letland (1-1), moesten de Duitsers van Tsjechië winnen om ten koste van Nederland door te gaan. Nederland deed zelf was het moest doen en won van Letland (3-0). Het B-elftal van Tsjechië zorgde voor een enorme stunt door Duitsland met 2-1 te kloppen. Zo bereikte Oranje vanuit een kansloze positie toch nog de laatste acht.

De parallellen met zondag zijn overduidelijk: Nederland moet zelf een ruime overwinning boeken en is afhankelijk van het resultaat van de andere wedstrijd, in dit geval Duitsland - Denemarken. Een andere parallel met het toernooi van 2004 spreekt weer in het nadeel van Oranje: de tegenstander van komende zondag is Portugal, de ploeg die Nederland acht jaar geleden in de halve finales zou uitschakelen.

    • Pim van den Dool