Een barstje in 20-20-20 in 2020

20-20-20 in 2020. Mooier kon je het Europese energiebeleid eigenlijk niet maken. Twintig procent minder CO2, minimaal twintig procent duurzame energie en twintig procent meer efficiency in het energieverbruik. En dat alles te bereiken in het jaar 2020.

Vooral met het efficiëntere energieverbruik gaat het echter niet goed, terwijl juist daar volgens de Europese Commissie veel te winnen valt: 34 miljard euro om precies te zijn, en daarnaast ook nog eens 400.000 nieuwe banen. De Commissie berekende dat de kosten van rendementsverbetering zo’n 24 miljard euro per jaar bedragen, maar dat er jaarlijks ongeveer 6 miljard wordt verdiend doordat minder investeringen nodig zijn voor opwekking en distributie van energie en elektriciteit. Daarnaast wordt 38 miljard euro minder uitgegeven aan brandstof.

Die mooie cijfers konden de landen kennelijk toch niet helemaal overtuigen, want er kwam tot nu toe niets terecht van energiebesparing. Reden dus om de afspraken in een wet vast te leggen (hier een samenvatting voor het publiek). Daarover is, na uiterst moeizame onderhandelingen, nu een akkoord bereikt. Maar wel in een danig afgezwakte vorm - onder druk van onder andere Duitsland en Groot-Brittannië.

De wet verplicht energiemaatschappijen om tot 2020 jaarlijks anderhalf procent energiezuiniger te worden, dat wil zeggen a ‘cumulative end-use energy savings target’ van ten minste ‘1.5% of annual energy sales to final customers, by volume, and averaged over the most recent three-year period before the directive takes effect’.

Daarnaast worden overheden verplicht om jaarlijks 3 procent van het totale vloeroppervlak gebouwen energiezuiniger te maken. En er zijn allerlei maatregelen om consumenten bewuster te maken van hun energiegebruik, bij voorbeeld door individuele (liefst ‘intelligente’) energiemeters in alle woningen.

Het was al een zeer gecompliceerde wet, die naar het zich laat aanzien zal zorgen voor veel extra bureaucratie (wat zou die aan energie kosten). Maar het wordt alleen nog maar erger omdat er allerlei uitzonderingen zijn gemaakt, alternatieven voor de verplichtingen kunnen worden gekozen en de marges van de afspraken zijn verruimd. Zo mogen ook maatregelen die in de vier jaar voordat de wet ingaat worden meegerekend, evenals geplande rendementsverbeteringen in de eerste jaren na 2020.

Deskundigen hebben al berekend dat het rendement van de energiebesparingsmaatregelen in 2020 eerder 15 dan 20 procent zal worden (hier meer details). Daar komt dan nog bij dat die andere twee keer 20 ook lang niet zo mooi dreigen uit te vallen als wordt gesuggereerd.

Zo zou het wel eens kunnen dat Nederland net als voorheen de CO2-reductie grotendeels in het buitenland afkoopt, althans voor zover die ons niet door dalende productie als gevolg van de economische crisis in de schoot geworpen wordt. En verder is nu al het bijna zeker dat het aandeel duurzame energie domweg niet worden gehaald.

Dan wordt 20-20-20 zomaar ineens 10-14-15. Daar kun je toch niet mee aankomen.