Wat komt er in de plaats voor een verwijderde long?

Galblazen, nieren, longen, zelfs hersenhelften. Ze kunnen allemaal operatief verwijderd worden. Wat gebeurt er met de ruimte die overblijft in het lichaam, vraagt Petter Derhaag uit Utrecht zich af.

Van een holte zal in ieder geval geen sprake zijn,vertelt Geert Kazemier, hoogleraar transplantatiechirurgie en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde. Zowel na transplantatie van een orgaan uit een overledene als uit een levend lichaam wordt de ruimte die daardoor ontstaat opgevuld.

Een levend lichaam zorgt daar zelf voor, zegt Kazemier. Vocht en weefsel nemen de plaats van een orgaan in, legt hij uit. „Dat gebeurt in principe op alle plekken in het lichaam, ook in de schedel. Andere organen manoeuvreren zich naar de vrijgekomen ruimte.” Na het verwijderen van de rechterlong schuift de linkerlong bijvoorbeeld wat op en verplaatst alles in de borstkas zich een beetje. „De darmen kruipen op eenzelfde manier in de holte die een nier achterlaat.”

Volgens Kazemier is dat niet gevaarlijk. Al neemt het risico op infecties wel toe als het lichaam grote ruimtes met vocht vult. „Maar dat is nog altijd veel veiliger dan implantaten van kunststof.”

Na een operatie lopen mensen iets lichter het ziekenhuis uit. Kazemier: „Als ik bij jou een kilo lever weghaal, weeg je na de operatie dus exact een kilo minder.” Bij orgaantransplantaties uit overledenen is het verhaal anders. Nederland telt ruim drie miljoen donoren. Sommige mensen hebben aangegeven dat ‘alles’ weggehaald mag worden. Anderen willen dat het enkel bij een nier blijft.

Chirurgen vullen de leegte op met absorberende watten. Maar niet bij iedereen. De vuistregel: alleen als de nabestaanden zouden kunnen zien dat er iets in een lichaam ontbreekt. „Zolang het niet zichtbaar is dat er een orgaan is weggehaald, bijvoorbeeld na transplantatie van enkel een nier, hoeft er niets te gebeuren”, zegt Kazemier. „Bij donatie van lever, longen of hart zal dat op de begrafenis voor niemand te zien zijn – door de watten.”

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl

    • Tom Vennink