Dit team zit op een dood spoor

Oranje verloor op het EK kansloos van Duitsland, maar heeft nog steeds een kleine kans op plaatsing voor de kwartfinales.

Dutch players react at the end of the Euro 2012 championships football match the Netherlands vs Germany on June 13, 2012 at the Metalist Stadium in Kharkiv. Germany won 2-1 AFP PHOTO / PATRICK HERTZOG AFP

Redacteur Voetbal

Charkov. Alles was nog niet voorbij voor Nederland, gisteravond. Maar een duidelijker signaal dat bondscoach Bert van Marwijk de afgelopen maanden op een dood spoor was terechtgekomen kon het Nederlands elftal niet krijgen. In de klamme avondhitte van Charkov dreigde lange tijd een afstraffing tegen de messcherpe Duitsers. Uiteindelijk bleef de schade beperkt tot 2-1. Door die zege plaatste Duitsland zich voor de kwartfinales.

Merkwaardig genoeg betekende de tweede nederlaag op het EK in Polen en Oekraïne nog niet eens de definitieve uitschakeling van Oranje. Doordat Portugal eerder op de avond in Lvov op de valreep te sterk was voor Denemarken (3-2) heeft Nederland zondag, ook al is het nu laatste in de groep, genoeg aan een overwinning op Portugal om de groepsfase alsnog te overleven. Maar dan moet Denemarken wel verliezen van Duitsland.

De vraag is of die ontsnappingsmogelijkheid veel troost biedt aan de lamgeslagen formatie van bondscoach Bert van Marwijk, die zes van zijn laatste tien wedstrijden verloor. Misschien was de grootste winst wel dat Nederland na rust in een voor Van Marwijk revolutionaire opstelling, zonder Mark van Bommel en met Klaas-Jan Huntelaar als diepste spits, beter uit de verf kwam dan het ode vertrouwde ‘Zuid-Afrika’-team waaraan de bondscoach veel te lang had vastgehouden.

Ook onder de enorme druk waaronder Oranje gisteravond moest opereren tegen een van de topfavorieten van het toernooi, koos Van Marwijk toch weer voor zijn vertrouwde patronen – zoals hij eigenlijk altijd deed sinds zijn aanstelling door de KNVB. De roep van het volk om Klaas-Jan Huntelaar vóór de moeilijk scorende Robin van Persie te laten spelen bracht Van Marwijk ook dit keer weer niet van zijn stuk. De van een blessure herstelde centrale verdediger Joris Mathijsen nam, zoals verwacht, weer de plek in van Ron Vlaar. Daarmee stonden gisteravond opnieuw negen spelers in de basis die twee jaar geleden ook startten in de WK-finale.

Maar in de eerste helft werd opnieuw duidelijk dat Van Persie als centrumspits niet de man is die het Nederlands elftal van doelpunten voorziet. In de aardige beginfase van het duel, waarin het Nederlands elftal domineerde, kreeg hij twee kansen die misschien in Engeland tot doelpunten zouden zijn gepromoveerd, maar in de grote wedstrijden voor het Nederlands elftal wil het maar niet lukken vanuit die positie.

De technisch begaafde Rotterdammer had Oranje al in de zevende minuut op voorsprong moeten zetten nadat hij met een prachtige pass van Van Bommel vrij voor Manuel Neuer werd gezet. Maar Van Persie raakte de volley verkeerd, waardoor de Duitse doelman de bal rustig kon oppakken. Vijf minuten later kreeg Van Persie, met zijn zwakke rechterbeen, opnieuw een kans, maar dit keer ging zijn schot voorlangs.

De Duitsers lieten aan de andere kant zien hoe modern voetbal met een dodelijke effectiviteit tegenwoordig wordt gespeeld. Na 24 minuten werd Mario Gomez, die tegen Portugal ook al de enige treffer had gemaakt, door Bastian Schweinsteiger met een knappe steekpass vrij voor Stekelenburg gezet. De Duitse spits nam de bal schitterend mee en schoot zonder aarzelen raak.

Het vervolg van de eerste helft was een van de zwakste vertoningen onder het bewind van Van Marwijk. Met name de verdediging, al jaren het zorgenkindje van Oranje, rammelde aan alle kanten. Nadat Holger Badstuber een vrije kopkans had gemist, schoot Gomez een minuut later wel raak.

Een blamage dreigde, en Van Marwijk kon niet anders dan ingrijpen. Hij wisselde nota bene zijn schoonzoon en aanvoerder Van Bommel, en bracht Van der Vaart, terwijl Klaas-Jan Huntelaar in de ploeg kwam voor Ibrahim Afellay. Daarmee gaf de bondscoach feitelijk toe dat hij te lang heeft vastgehouden aan de ploeg die de WK-finale haalde.

Want na rust ging Nederland beter draaien, al bleven de Duitsers levensgevaarlijk. Er kwamen kansen voor Sneijder en Van Persie, maar hun schoten werden gekeerd.

Op het moment dat Oranje het geloof in een wondertje definitief leek te zijn verloren was het uitgerekend de verguisde spits Van Persie, ironisch genoeg niet meer als centrumspits, die zijn ploeg terug in de wedstrijd bracht. Hij speelde zich knap vrij op linkerkant en scoorde achttien minuten voor tijd, met rechts, de aansluitingstreffer (2-1).

Zondag zal het moeten gebeuren. De vraag is of Van Marwijk dan wél bereid is iets nieuws te proberen.

    • Rob Schoof