Wat rimpels extra graag

De verhouding van vrouwen ten opzichte van vrouwen op het witte doek is gecompliceerd. Vooral als het om leeftijdsgenoten gaat.

FILE - In this Sept. 18, 2011 file photo, Kate Winslet accepts the award for outstanding lead actress in a mini-series or movie for “Mildred Pierce” at the 63rd Primetime Emmy Awards in Los Angeles. The Academy of Television Arts & Sciences said Thursday, May 31, 2012 that it will merge the leading and supporting acting categories for such longform programming. Starting with the 2013 awards, new categories for outstanding actor in a miniseries or TV movie and outstanding actress in a miniseries or movie will each include six nominees. Previously, the four movie and miniseries acting categories included five nominees. (AP Photo/Mark J. Terrill, file) AP

‘Ik weet het niet”, zegt een vriendin, als we de bioscoop uitlopen. „Misschien moet ze maar stoppen met films maken. Waarom opent ze geen sportschool?”

Keihard is haar oordeel over Cameron Diaz (39), een van de actrices wier uiterlijk wij uitvoerig analyseren na een bezoek aan de oervervelende ensemblecomedy What to Expect When You’re Expecting. Vrouwen leggen elkaar graag onder de loep, en nergens kan dat zo goed en zo veilig als in de bioscoop: zelf met een snack in het donker, de sterren genadeloos uitvergroot in het licht.

Onze verhouding tot vrouwen op het witte doek, vooral als ze van ongeveer onze eigen leeftijd zijn, is een gecompliceerde. Enerzijds kijken we graag tegen ze op: het zijn voorbeelden, superwezens, op wie crises noch ouderdom enig effect lijken te hebben. Dat er strenge diëten en allerhande cosmetische ingrepen worden ingezet om ons in die waan te laten is niet erg: dat hoort bij Hollywood. Anderzijds houden we niet van té perfect, té glad. We willen onszelf zien, maar dan in een betere versie.

Bij Jennifer Aniston lukt dat. ‘Jen’ is een vrouwenvrouw, net als Diaz, Sandra Bullock, Julia Roberts, Renée Zellweger, J-Lo, Sarah Jessica Parker en de hele cast van Bridesmaids. Angelina Jolie, Gwyneth Paltrow en Nicole Kidman zijn het niet: zij zijn te mooi, te ijzig. Charlize Theron en Hilary Swank vallen overal tussenin: uiterlijk volstrekt onbereikbaar, maar door stoere, soms tot tijdelijke aftakeling nopende rollen winnen ze toch onze sympathie. Kate Winslet is hard op weg om een vrouwenvrouw te worden, door haar wat brede heupen noch haar kraaienpootjes te (laten) corrigeren. Bovendien is Winslet al twee keer gescheiden – altijd goed voor de zusterband. Uma Thurman werd ook pas menselijk toen haar huwelijk met acteur Ethan Hawke ontplofte en zij als alleenstaande moeder naar het schoolplein moest.

Van middelbare leeftijd

Al deze vrouwen naderen de veertig, of zijn die grens al gepasseerd. Theron is met 36 jaar de jongste, Bullock (bijna 48) de oudste van de groep. Allemaal zien zij het moment dat ze officieel ‘van middelbare leeftijd’ heten te zijn met rasse schreden naderen. De grote vraag is: hoe reageren ze hierop? En wat vinden wij, hun publiek en generatiegenoten, daarvan?

Filmsterren zijn als popsterren: het is geruststellend om ze jaren nadat je ze hebt ontdekt nog steeds in actie te zien, alive and kicking en goed in hun vak. Dankzij baanbrekend werk van een klein groepje actrices op leeftijd, onder wie Helen Mirren, Judi Dench, Susan Sarandon en prijzenkoningin Meryl Streep, weet Hollywood inmiddels gelukkig ook dat oudere vrouwen zalen kunnen vullen. Een tweede leven als in het variété (Marlene Dietrich), als fitnessgoeroe (Jane Fonda) of vertegenwoordigster van Pepsi Cola (Joan Crawford) zou in elk geval een deel van de veertigers van nu dus bespaard moeten blijven.

Toch is de kans groot dat bovengenoemd rijtje de grootste successen al achter zich heeft liggen. Voor wie gehecht is aan het vak, het succes en een tot sterrenniveau opgekrikte levensstandaard is dat geen prettig vooruitzicht. Je kunt erop anticiperen: Julia Roberts kondigde na de geboorte van haar kinderen in 2004 en 2007 aan dat ze meer tijd met haar gezin wilde doorbrengen en haar ranch alleen nog voor interessante (bij-)rollen zou verlaten. Sindsdien is ze, subtiel ouder en gerimpelder, te zien geweest in onder meer de sympathieke crisis-comedy Larry Crowne, waarin ze een uitgebluste lerares met een drankprobleem speelt.

Maar Roberts is een veelzijdig actrice, die al sinds haar doorbraak in 1985 bezig is te bewijzen dat ze meer is dan een Pretty Woman. Zo’n talent is niet iedereen gegeven. Sarah Jessica Parker, die zich rond haar veertigste opeens naar de eredivisie gekatapulteerd zag dankzij het succes van tv-serie Sex and the City, gaf in 2011 in een interview met Vogue toe dat ze verbaasd was dat ze nog leuke rollen kreeg. „De laatste vijf, zes jaar dacht ik steeds: dit is die beruchte leeftijd waarop het werk opdroogt. Ik nam aan dat ik me gefrustreerd, verlaten of gemarginaliseerd zou voelen, en rollen zou spelen die ik niet echt wilde. Maar ik heb het zo druk. Ik weet niet voor hoelang nog, maar het duurt al langer dan ik dacht.”

Dat lichaam

Als Cameron Diaz dit soort angsten al kent, dan overschreeuwt ze zichzelf door het over een andere boeg te gooien. Diaz debuteerde als blonde spring-in-het-veld naast Jim Carrey in The Mask (1994), en wordt sindsdien vooral gecast als lekker ding. En dat wil ze blijven. Ze traint zich een slag in de rondte, heeft alle junkfood afgezworen en oogt met het klimmen der jaren almaar gespierder en gebronsder. In What to Expect… speelt ze een fitnessinstructrice, wat een vrijbrief is voor vele kniebuigingen en stalen buikspieren onder strakke topjes – totdat haar personage onverwachts zwanger raakt, waarop prompt een keurige watermeloen boven haar leggings opdoemt. In Diaz’ gezicht gebeuren intussen ook rare dingen: haar mond grimast nog lekker, maar haar voorhoofd en appelwangetjes staan zo strak als een tentdoek. „Bereidt ze zich soms voor op Carrey’s rol in The Mask?” vroeg een plastisch chirurg zich op roddelsite RadarOnline vilein af na het zien van foto’s van Diaz tijdens de Parijse modeweek in januari dit jaar. Hij vermoedde een overdosis botox, laserbehandelingen en chemische peelings. Het totaaleffect is dat van een Stepford Wife op steroïden.

Mannen windt Diaz nog altijd om haar pink: in de talkshow van Graham Norton gaf Sir David Attenborough zich onlangs nog als giechelend grijs heertje aan haar over. Maar wat moeten wij nu met onze girl buddy, die in damesbladen stoer de zegeningen van het ouder worden opsomt? Weet ze niet waar zo’n knieval voor de nep op uit kan draaien? Meg Ryan (51), het eigenwijze meisje uit When Harry Met Sally, ziet er inmiddels uit als een verwarde travestiet. Sandra Bullock wordt steeds Aziatischer. Nicole Kidman, berucht om haar botoxmasker, lijkt er nu zelf genoeg van te hebben en probeert alsnog te verkreukelen. Sarah Jessica Parker heeft rimpels, Roberts en Aniston en Winslet hebben ze ook – een paar. Als zij maar stand houden.

    • Sandra Heerma van Voss