Rutte of Roemer? Of Rutte én Roemer?

Terwijl Rutte en de VVD te maken hebben met een terugval in de peilingen, wentelen Roemer en de SP zich in een overwinningsroes. Lijsttrekker Rutte weet dat de verkiezingen worden gewonnen of verloren in de laatste drie weken van de campagne. Lijsttrekker Roemer moet de huidige euforie in de SP zien te temperen.

Zondag vorige week wist Paul Jansen – zeer ingevoerd parlementair redacteur van De Telegraaf – bij Eva Jinek te melden dat achter de schermen tussen de VVD en de SP overlegd wordt over de strategie en de tactiek in de komende campagne. Kern is – vermoed ik – dat beide partijen de lijn zullen kiezen dat het straks gaat over de vraag: ‘liberalisme of socialisme’. Ik begrijp die lijn, maar die houdt ook een risico in.

Vroeger ging het in de verkiezingsstrijd om de keuze Drees of Romme. En later over Bos of Balkenende. De uitkomst beide keren was dat het, na de verkiezingen, werd: Drees én Romme en, korter geleden, Bos én Balkenende.

Helder is dat de VVD alles op alles zal zetten het kabinet-Rutte II te doen ontstaan. Helder is ook dat de SP de PvdA naar een lager plan wil terugdringen, om de leiding van de politieke linkerzijde te verwerven.

Die strategie heeft de SP al geruime tijd geleden uitgestippeld. Toen ik in Noord-Brabant formateur van een nieuw college van Gedeputeerde Staten was, merkte ik dat ook. In een kort eerste gesprek met de SP proefde ik de bereidheid en inzet daartoe. Die partij stelde zich redelijk op, hield aan vele programmapunten niet dogmatisch vast, toonde zich compromisbereid en constructief.

Intussen zien en lezen we hoe de socialisten in de landspolitiek hun koers hebben verlegd. Het prominente Kamerlid Van Bommel zegt: „We zijn parlementair gezien wezenlijk veranderd”. En de invloedrijke fractievoorzitter in de Eerste Kamer, Kox, zegt: „We willen er geen misverstand over laten bestaan, onze strategie is: wij willen in de regering”.

De VVD en de SP hebben al laten weten dat ze elkaar niet uitsluiten. Ik heb dat al eerder genoteerd. Wat mij wel opvalt, is de openbare graagte van de SP. Een of andere onverlaat in die kring heeft zelfs laten weten dat er ook wordt gedacht aan een andere naam voor zijn partij.

Dat is linke soep. Lijkt een beetje op het plukken, door Wim Kok, van de veren uit de Rooie Haan. Het kaalgeplukte dier verdween zo in de soep.

De strategie van de SP is nu bekend. Genoeg daarover gesproken. We weten het.

Sinds een paar dagen weten we ook hoe haar program eruit ziet. Puur socialistisch. Hogere lonen, lagere prijzen. Zeer nivellerend.

Eind augustus begint de echte strijd. Uitslag voorlopig ongewis.

Nog ongewisser is de uitkomst: wat voor kabinet komt er? Of echt links, met de SP en de PvdA als kern. Of iets à la Kunduz. Of toch Rutte en Roemer, met aanvulling?

Nader bericht daarover begin september.

Hans Wiegel is oud-leider van de VVD. Deze wisselcolumn op woensdag verzorgt hij beurtelings met SP-voorzitter Jan Marijnissen.

    • Hans Wiegel