Oude stem in een nieuwe jas

De bijna door drugs gesneuvelde soulzanger Bobby Womack is door producer Damon Albarn nieuw leven ingeblazen met een nieuwe cd. Womack schudt de soul van zich af.

Nederland, Amsterdam, 15-11-2010. Bobby Womack tijdens het concert van de Britse band Gorillaz in de Heineken Music Hall. Foto: Andreas Terlaak

Op zijn gisteren verschenen nieuwe cd The Bravest Man In The Universe zingt soulzanger Bobby Womack (68) met het van hem bekende schrijnende geluid. Ondanks de pijnlijke ondertoon kan die stem tot een machtig volume uitdijen. De soulvolle zang is het enige vertrouwde op de plaat. Want Womack is hier een onverwachte gast tussen triphop-achtige ritmes, dwarrelende stemmen en ritselende percussie.

Op deze eerste cd in twaalf jaar verwijst niets naar Womacks centrale rol in de soulgeschiedenis: als soloartiest, als songschrijver (bijvoorbeeld van It’s All Over Now, bekend in de versie van The Rolling Stones), zanger (op opnamen van Elvis Presley, Sly Stone) en als gitarist (bij Aretha Franklin). Op The Bravest Man In The Universe staan geen blazers, Hammond-orgel of gospelkoren. Er zijn mooie gastrollen van de mysterieuze chanteuse Lana Del Rey en van de Malinese Fatoumata Diawara, in respectievelijk Dayglo Reflection en Nothin’ Can Save Ya. De sfeer is eerder spannend dan uitbundig. De uitgelezen instrumentaties doen recht aan Womacks indrukwekkende stem, op een eigentijdse manier.

De muziek is bedacht door de Britse muzikant/producer Damon Albarn (44) en producer Richard Russell (41). De samenwerking past in een trend, waarbij oude stemmen worden gecoacht door jongere, creatieve muzikanten. Oudere sterren zijn vaak gewend aan een bepaald genre. Dan kan de kennismaking met iemand uit een andere hoek tot bijzondere producties leiden. Of er is een jonge liefhebber nodig om de oudere, in vergetelheid geraakte zanger tot actie te bewegen.

Zo maakte Richard Russell ook al de cd I’m New Here met Gil Scott-Heron (2010), zestien jaar na Scott-Herons laatste opname. Het had een nieuw begin kunnen zijn voor de getergde activist, die helaas kort na de release overleed. De samenwerking van de jonge Joe Henry met soulgigant Solomon Burke resulteerde in het uitzonderlijke Don’t Give Up On Me (2002), waardoor de inmiddels als begrafenisondernemer werkzame Burke aan een tweede, zeer succesrijke carrière kon beginnen. Dit jaar nam Dan Auerbach, van het hippe rock-bluesduo The Black Keys, de spetterend swingende nieuwe cd Locked Down op, met de ook enigszins vergeten zanger Dr. John. En als beginpunt was er natuurlijk de samenwerking van Rick Rubin met Johnny Cash, voor de serie American Recordings I -VI (1994-2010).

Deze producers delen de wil en durf om een nieuwe context te geven aan een bekend geluid. Iedereen kende de domineestem van Johnny Cash in zijn countrysongs, maar Rubin gaf Cash een onverwachte rol als troubadour van duistere levensliedjes.

De samenwerking hoeft geen breuk met het verleden te betekenen. Op Locked Down klinkt Dr. John als zichzelf, in een bruisende versie. Auerbach liet hem spelen met jonge muzikanten, gedrild in de rauwe blues en swing die de basis is van zowel het geluid van The Black Keys als van Dr. John zelf.

Nu krijgt ook Bobby Womack zijn comeback. Het is onzeker of hij lang van de nieuwe glans kan genieten. Womack werd eerder dit jaar geopereerd aan kanker, en werd later opgenomen met longontsteking. Zijn aanstaande concertreeks, waaronder een optreden in Paradiso, Amsterdam, is afgelast. Volgens Womack, die een dertig jaar durende drugsverslaving heeft overwonnen, komt het goed. „Er is meer voor nodig om mij eronder te krijgen”, zei hij in de Britse krant The Guardian.

Bobby Womack: The Bravest Man In The Universe. ****