Ondertussen in Warschau - Het nieuwe Berlijn

Poolse voetbalfans volgen de wedstrijd van hun land tegen Rusland, in de fanzone in het centrum van Warschau. Foto AFP / Wojtek Radwanski Poolse voetbalfans volgen de wedstrijd van hun land tegen Rusland, in de fanzone in het centrum van Warschau. Foto AFP / Wojtek Radwanski

Voor de Tweede Wereldoorlog stond Warschau bekend als het ‘Parijs van het Noorden’. Toen de stad eindelijk door het Rode Leger werd bevrijd, stond er bijna geen steen meer op de andere, waren alle inwoners van het Joodse getto afgevoerd en waren ruim 250.000 Poolse burgers omgekomen bij gevechten in de stad.

Miasto Ruin (‘de geruïneerde stad’) is een animatiefilm die werd gemaakt in opdracht van het museum van de opstand in Warschau, dat in 2004 zijn deuren opende. De film laat zien hoe Warschau er uit zag na de Duitse capitulatie in mei 1945. Na de opstand in het Joodse getto (1943) en de opstand van het Poolse verzet in de stad (1944) werden grote delen van de stad door de Duitsers vernietigd. De grote open plek in het noorden van de stad is de wijk Muranów, waar het Joodse ghetto zich bevond.

‘City of Ruins’, een animatie van het verruïneerde Warschau”
http://www.youtube.com/watch?v=MrlE99I_Q9A&feature=related

Na de oorlog werd het Middeleeuwse centrum in een recordtempo in oude stijl herbouwd. In de rest van de stad was er minder aandacht voor het verleden. “De structuur van de stad werd compleet veranderderd”, vertelt universitair docent architectuur Hubert Trammer. “Men wilde van Warschau een mooiere stad maken dat zij ooit was geweest’’. Veel Warschauers vinden dat een fatale vergissing. De belangstelling voor het vooroorlogse verleden van de stad groeit, zegt Trammer. “De meeste mensen vinden dat het echte Warschau voor altijd is vernietigd.”

Hubert Trammer (37) is universitair docent architectuur aan de universiteit van Lublin, maar woont nog altijd in zijn geboorteplaats Warschau. Volgens zijn vrienden bezit hij een encyclopedische kennis van de Poolse hoodstad. "Warschau", zegt Trammer, "lijkt heel erg op Berlijn." Foto Steven Derix / NRC

Hubert Trammer (37) is universitair docent architectuur aan de universiteit van Lublin, maar woont nog altijd in zijn geboorteplaats Warschau. Volgens zijn vrienden bezit hij een encyclopedische kennis van de Poolse hoodstad. "Warschau", zegt Trammer, "lijkt heel erg op Berlijn." Foto Steven Derix / NRCHubert Trammer (37) is universitair docent architectuur aan de universiteit van Lublin, maar woont nog altijd in zijn geboorteplaats Warschau. Volgens zijn vrienden bezit hij een encyclopedische kennis van de Poolse hoodstad. "Warschau", zegt Trammer, "lijkt heel erg op Berlijn." Foto Steven Derix / NRC

Bijna 70 jaar later is Warschau misschien niet de mooiste, maar wel één van de spannendste hoofdsteden van Europa, met groot cultureel aanbod en een dynamisch nachtleven. De vervallen woonwijk Praga, aan de andere kant van de Vistula, is hard op weg de hipste wijk van de hoofdstad te worden. Hubert Trammer maakt de vergelijking met het Berlijn van de jaren tachtig en negentig. “Praga doet denken aan Kreuzberg, of Prenzlauer Berg.”

De culturele organisatie Bec Zmiana geeft een alternatieve toeristische kaart uit voor wie de verborgen schatten van Warschau wil ontdekken. “Er is meer dan je zou denken”, schrijven de samenstellers in het voorwoord, “dus wees voorbereid op een ontdekkingstocht langs alle hoeken gaten van de stad.” De kaart is gratis te downloaden (zie hieronder), maar ook verschillende plaatsen in de stad verkrijgbaar.

Alternatieve toeristische kaart Warschau

    • Steven Derix