O god, de oranje smulslof is op!

Geen oranjegekte in Huizen – „wij zijn christelijk!” Alleen het ‘gekste café van het Gooi!’ en de bakker pakken uit. Leeft Oranje in het Gooi? We – fotograaf Jan Dirk en ik – bezochten Huizen, van oudsher een boerendorp. En geen vissersdorp! Dat wilde meneer Rikus Visser (64), de eerste Huizener – en dus geen

Geen oranjegekte in Huizen – „wij zijn christelijk!” Alleen het ‘gekste café van het Gooi!’ en de bakker pakken uit.

Leeft Oranje in het Gooi?

We – fotograaf Jan Dirk en ik – bezochten Huizen, van oudsher een boerendorp.

En geen vissersdorp!

Dat wilde meneer Rikus Visser (64), de eerste Huizener – en dus geen Huizenaar – genoteerd hebben, anders weigerde hij onze vraag te beantwoorden. Toen dat gebeurd was, zei hij: „Totaal niet! Wij zijn christelijk!”

We banjerden door het dorp. Geen oranje huizen in Huizen. Alleen de middenstanders deden (een beetje) hun best.

Bij de fietsenmaker waren oranje vlaggetjes opgehangen en bij borduurspeciaalzaak ‘De Pauw’ hing een geborduurde Holland-zakdoek boven een nestje van knotten oranje wol. Eigenlijk pakten ze alleen bij banketbakkerij Olsthoorn – ‘Wij winnen met gebak!’ – echt uit. Er liepen maar liefst zeven Oranje-acties tegelijkertijd, de een nog ingewikkelder dan de ander. Zo kreeg je bij de aanschaf van vier saucijzenbroodjes – ‘4 halen, 3 betalen: 1,50 euro’ – de mogelijkheid om voor 8,95 euro een oranje smulslof aan te schaffen. De actie was vreemd genoeg een groot succes.

Mevrouw Prins – echtgenote van bakker Prins, die de zaak had overgenomen van de familie Olsthoorn – over de smulslof: „De oranje smulslof is op! O god, de oranje smulslof is op! We hebben nog wel gewone smulslof. Wilt u een gewone smulslof? Wat mij betreft kunt u dan participeren met onze saucijzenbroodjesactie…”

Tegen de kassière: „Kan dat kassa-technisch?” De kassière, een magere vrouw met bril: „Als ik op de actieknop druk wel.”

Ik wilde helemaal geen smulslof, ik wist niet wat dat was. Jan Dirk at wel eens smulslof bij een kop koffie. „Ik lust wel een smulslof.”

Ik wilde praten over het Oranjegevoel in het Gooi.

Mevrouw Prins: „Mijn man is voetbalfanaat. We hebben oranje tompoezen, we hebben oranje moorkoppen – dat is met sinaasappelchocolade –, we hebben chocoladevoetbalschoenen, we hebben chocoladevoetballen, we hebben vanmorgen een order gehad voor veertig oranje gebakjes, we gaan vannacht extra oranje smulslof bakken…”

Er zat geen rem op.

Jan Dirk zei dat hij wel een smulslof lustte.

Mevrouw Prins: „We hebben wel gewone smulslof, maar geen oranje smulslof. Een smulslof kost 8,95 euro. Zal ik een smulslof inpakken?”

We trokken dieper het centrum in.

Voor bakker Bart was een terras, maar daar moesten we weg omdat we smulslof van de concurrent aten.

Er passeerde een man in een oranje shirt, hij liet zijn teckel uit. Hij kon café het Wapen van Huizen adviseren. „Daar komen Oranjegekken als ik! Dat is het gekste café van het Gooi! Weet u dat ze ooit op CNN zijn geweest?”

Wij naar het Wapen van Huizen, een oranje oase tussen het grijs. Vlaggetjes, slingers, de hele rimram, afijn, u kent het verschijnsel.

Eigenaar Izaak Kos had een blauw oog omdat hij ‘ergens’ tegenaan was gelopen, hij wist niet meer waar tegen. Hij had vijfhonderd geplastificeerde krantenknipsels over zijn café. Die ging hij allemaal met ons bespreken.

We waren met onze neus in de oranje boter gevallen. Café het Wapen van Huizen was het eerste café van Nederland dat oranje was versierd.

„Dit was in 1994”, zei Izaak. We keken naar een foto van zijn oranje café. Erbovenop stond een metershoog vrijheidsbeeld. „Omdat het WK toen in Amerika was.”

In 1996 tijdens het EK in Engeland stond er een replica van de Big Ben op het dak. Daarna mocht hij van de plaatselijke brandweercommandant – „Ambtenaren, het liefst knijp ik ze de strot dicht” – niets meer op het dak zetten.

Hij somde op wat de niet-uitgevoerde plannen waren:

- Het WK van 1998 in Frankrijk: een Eiffeltoren.

- Het EK van 2000 in Nederland en België: een gigantische molen.

- Het WK van 2006 in Duitsland: een grote worst.

- Het EK van 2008 in Oostenrijk en Zwitserland: een berg van papier-maché.

- Het WK van 2010 in Zuid-Afrika: een standbeeld van Nelson Mandela.

‘Ambtenaren werken mij, het oranje uithangbord van de regio, alleen maar tegen’

Over het EK in Polen en Oekraïne had hij uit frustratie niet nagedacht. „Maar ik denk dat je dan automatisch weer bij een metershoge worst uitkomt. Of een aardappel.”

We liepen door de zaak. Izaak Kos wees waar er tijdens het voetballen allemaal televisies hingen.

„Hier.”

„En hier!”

„Daar in de hoek!”

„En daaro!”

„Buiten nog vier voor de rokers!”

Om een lang verhaal kort te maken: een stuk of 24.

Hij verwachtte tijdens Nederland-Duitsland duizend man publiek. „Tijdens de WK-finale in Zuid-Afrika moesten ze vijf straten afzetten, zo druk was het. Ik had 45 man personeel nodig om de boel in goede banen te leiden. Maar goed, u hebt het dorp geïnspecteerd: er is hier verder niks.”

We kregen nog een koffie. „Wilma! Koffie voor de meneertjes!” Tegen ons: „Ik zeg altijd: je personeel is je knecht!”

Daarna volgde een verhandeling over ambtenarij, vergunningen en regelgeving.

„Ze hebben het hier altijd over citymarketing en Huizen-promotie, maar ze werken mij, het oranje uithangbord van de regio, alleen maar tegen. Sinds die brand in Volendam mag er niets meer. Ik ben wel eens bang dat er daar op die Dijk, waar geen ambulance door kan, tijdens het voetballen nog een ramp gebeurt. Dan krijgen we nog meer regels en dan verdwijn ik.”

Hij zuchtte diep.

„En zonder mij geen Oranjegevoel in het Gooi.”

    • Marcel van Roosmalen