Kunstenaars in portret

dvd en web

Hollandse meesters in de 21e eeuw.

Dvd-documentaire ****

Een tweede serie van twintig is gelukkig in de maak. Want de eerste serie van twintig portretten van Nederlandse beeldend kunstenaars, gemaakt door Nederlandse documentaire filmmakers, is een groot succes. De verspreiding van deze films, elk een kwartier lang, bleef tot nu toe beperkt tot regionale tv-stations en musea. Nu is er dan deze dubbel-dvd en kan iedereen zich er een indruk van vormen.

Het is een moeilijk genre, het kunstenaarsportret. Niet iedere kunstenaar heeft immers een interessante uitstraling of is een boeiend prater. Voor de min of meer encyclopedische opzet van deze serie hoeft dat geen bezwaar te zijn. Het is bijna altijd nuttig, een kunstenaar die zijn werk toelicht, zoals Paul Kooiker in de film van Erik de Bruyn, of fotograaf Koos Breukel bij Eddy Terstal.

Maar leuker wordt het natuurlijk als de kunstenaar van het scherm spat, zoals Charlotte Schleiffert in de film van Sonja Herman Dolz, Job Koelewijn bij René Roelofs, of Tjebbe Beekman bij Ditteke Mensink.

En het allerleukst is het wanneer de documentairemaker als het ware opstijgt uit het format en van het portret een echte film weet te maken. Dat geldt voor de film over Iris van Dongen van Ditteke Mensink, waarin ingenieus gebruik wordt gemaakt van tijdopnamen. Het meest filmisch zijn de bijdragen van Pieter Verhoeff: over Teun Hocks die zichzelf fotografeert in een door hemzelf vervaardigd zeegezicht en over de Rotterdamse kunstenaar Erik Lieshout.

In dat laatste geval maakt Verhoeff er geen geheim van absoluut niet te begrijpen waar Lieshout mee bezig is, en waarom. Toch is het een fantastische film.

    • Raymond van den Boogaard