KPMG weigert fiat aan Portaal

Accountant KPMG weigert de jaarrekening over 2011 van de noodlijdende woningcorporatie Portaal goed te keuren. Volgens KPMG heeft Portaal te weinig verliezen op zijn derivaten (rentecontracten) in de balans verwerkt. Accountant PWC is door Portaal ingehuurd voor een tegenonderzoek. Dat bevestigen goed ingevoerde bronnen.

PWC doet bij Portaal ook forensisch onderzoek naar integer handelen. Aanleiding is de samenwerking met Arjan G., de tussenpersoon die samen kasbeheerder Marcel de V. van fraude bij Vestia wordt verdacht. Bij Portaal begeleidde Fifa, het adviesbureau waar Arjan G. werkte, financiële transacties met banken.

Portaal in Baarn, een grotere corporatie met 56.000 woningen, staat onder verscherpt toezicht van de financiële toezichthouder op de corporatiesector, het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV). De corporatie moet banken meer onderpand geven op derivaten wegens de lage rente. Het aanleggen van een financiële buffer is moeilijk, omdat banken Portaal geen geld willen lenen.

Volgens KPMG heeft Portaal in 2010 te weinig verlies genomen op zijn derivaten. Het ‘beginvermogen’ in januari 2011 (circa 736 miljoen euro) moet gecorrigeerd worden in de jaarrekening van 2011, stelt KPMG. De jaarrekening van 2010 heeft KPMG eerder zelf goedgekeurd.

Derivaten zijn verzekeringen tegen rentestijgingen op leningen. Vaak betaalt de corporatie de marktrente aan de bank, en betaalt de bank een vaste rente terug: zo wordt het effect van rentestijging gedempt.

De waarde van een derivaat varieert naar gelang de marktrente. Bij het afsluiten van een ‘renteswap’ is de waarde nog nul. In Nederland mogen derivaten tegen de kostprijs van nul in de boeken worden verwerkt. KPMG wil dat Portaal nu de reële verliezen neemt op haar derivaten.

Dezelfde discussie speelt ook bij een aantal andere woningcorporaties. KPMG en andere grote accountants staan onder druk van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De AFM heeft een groot onderzoek naar de accountantscontrole op corporaties gelast. Er is tijdsdruk: vóór 1 juli moeten corporaties hun jaarrekeningen overleggen aan het ministerie van Binnenlandse Zaken. KPMG en Portaal wilden niet reageren.

    • Eppo König