Isolement als bron van kapitalisme

Superkapitalisten. Gezien 7/6 Bellevue, Amsterdam. Vanavond in Toneelschuur, Haarlem. In 2013 tournee.

Het is pittige materie, de gedachtenwisseling tussen schrijfster Ayn Rand en Alan Greenspan, voormalig voorzitter van de Amerikaanse Centrale Bank. Rand is de fundamentalistische ideoloog van het kapitalisme, Greenspan de bankenman die leven en werkethos baseerde op haar boek The Fountainhead.

Acteurs Sieger Sloot en Eva Marie de Waal verkennen in Superkapitalisten hun eigen belangstelling voor dat boek, de invloed die het op Greenspan had, en, uiteindelijk, het morele failliet ervan. Het blinde geloof in kapitalisme en marktwerking lijkt intussen immers te hebben afgedaan. De mens is meer dan egoïsme en hedonisme – moet méér zijn.

Echt theatraal is deze voorstelling niet, het is veel hardop denken, en dat soms een beetje schematisch („dat snappen mensen niet! Kom, we gaan door”). Maar Sloot en De Waal spelen Greenspan en Rand aanstekelijk: de eerste onzeker, als hij zich moet verantwoorden voor het Huis van Afgevaardigden. De ander arrogant en griezelig overtuigd van haar bikkelharde wereldbeeld.

Sloot en De Waal laten zien hoe dat wereldbeeld mogelijk ontstond door een traumatische jeugd. Op een jeugdtrauma van een eenzame vrouw baseerden wij een wereldwijd economisch systeem, dat nu zijn langste tijd lijkt te hebben gehad.