Darmpoliep verdwijnt na slikken van manke bacterie

Een genetisch gemanipuleerde melkzuurbacterie beschermt muizen tegen dikkedarmkanker doordat darmpoliepen, die vaak aan de kanker voorafgaan, erdoor verdwijnen. Dat schreven Amerikaanse onderzoekers gisteren in een online verschenen studie in het wetenschappelijke blad Proceedings of the National Academy of Sciences.

In de melkzuurbacterie hebben de onderzoekers het molecuul lipoteichoïnezuur uitgeschakeld dat normaal in grote hoeveelheden voorkomt in de celwand van de bacterie. Van deze stof is bekend dat die de afweerreactie van de gastheer prikkelt.

Vorig jaar toonde hetzelfde team van Amerikaanse onderzoekers al aan dat een melkzuurbacterie zonder lipoteichoïnezuur ontstekingen in de darm kan remmen. Nu gaan zij nog een stap verder door te laten zien dat darmpoliepen als sneeuw voor de zon verdwijnen wanneer muizen de genetisch gemanipuleerde melkzuurbacterie krijgen. Hoewel poliepen (verdikkingen in de darmwand) meestal goedaardig zijn, worden ze wel gezien als het voorstadium van darmkanker. De Amerikanen claimen dan ook dat zij zo dikkedarmkanker kunnen voorkomen.

„Heel verrassend dat ze die poliepen op deze manier wegkrijgen”, reageert Jolanda de Vries, hoogleraar translationele tumorimmunologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen aan de telefoon. Het gebruik van probiotica (‘goede’ bacteriën) tegen darmkanker zat volgens haar tot nu toe „in de homeopathische hoek”, omdat de werking niet goed wetenschappelijk bewezen is. Maar deze manke melkzuurbacterie lijkt goed te werken.

De Vries noemt het voor deze preventieve werking „cruciaal” dat de melkzuurbacteriën geen lipoteichoïnezuur meer hebben, waardoor ze het immuunsysteem remmen in plaats van stimuleren. „Maar als er al darmtumoren zijn, zou ik er heel voorzichtig mee zijn”, zegt De Vries, „want dan wil je juist dat de afweer de tumorcellen opruimt.”

De grote vraag is daarnaast of het ook bij mensen zal werken, zegt De Vries. „Muizen leven in een heel schone omgeving van het laboratorium en zijn genetisch identiek. In de praktijk zullen bij mensen de verschillen veel groter zijn en dan is het maar afwachten of het effect van deze behandeling zo mooi blijft. Het is de moeite waard om dat in een klinische studie te onderzoeken.”