Veel tandplak verhoogt de kans op kanker

Dertigers die verder gezond zijn maar die veel tandplak in hun mond hebben, lopen op de lange termijn een grotere kans vroeg te overlijden aan kanker dan leeftijdgenoten met een goed onderhouden gebit. Dat blijkt uit onderzoek dat Zweedse tandartsen van het Karolinska Instituut vandaag samen met enkele Finse collega’s publiceren in het medisch-wetenschappelijke tijdschrift BMJ Open. Het onderzoek is een nieuwe aanwijzing dat een goede mondgezondheid essentieel is voor de algehele gezondheid van het lichaam. Ander onderzoek legde eerder al een relatie tussen mondkanker en ontstekingen in het lichaam.

De Zweedse onderzoekers selecteerden in 1985 uit een groep van ruim 3.000 vrijwilligers van tussen de 30 en 40 jaar uit de omgeving van Stockholm 1.390 mensen die veel tandplak (bacterieaanslag) in hun mond hadden. De 724 vrouwen en 666 mannen werden in de jaren daarna op gezette tijden gevolgd. In de loop der jaren bleek uit de cijfers wel dat degenen die overleden een hogere plakscore hadden, maar door het geringe aantal overledenen was toeval niet uit te sluiten. Maar in 2009, 24 jaar na de plakmeting aan het begin van de studie, waren er 58 mensen overleden, waarvan 35 aan kanker. En nu bleek het verband tussen veel tandplak en vroege kankersterfte wél statistisch significant.

In het onderzoek hielden de Zweden rekening met bekende factoren die een voortijdige sterfte aan kanker kunnen beïnvloeden, zoals roken, leeftijd en geslacht. Ook corrigeerden zij voor sociaal-economische status, inkomen, opleiding en frequentie van het tandartsbezoek als mogelijke factoren die de uitkomst van de studie zouden kunnen beïnvloeden.

Het onderzoek roept veel vragen op, realiseren ook de auteurs van de studie zich. Want hoe kan het dat tandplak verband houdt met de sterfte aan uiteenlopende tumoren, variërend van borst- en prostaatkanker tot darm- en blaaskanker? Voorzichtig wijzen de Zweden erop dat uit ander onderzoek blijkt dat mondbacteriën of hun gifstoffen in de bloedbaan terecht kunnen komen en dan elders in het lichaam ontstekingen veroorzaken. Omdat die de normale celdeling verstoren, kunnen er tumoren ontstaan.

Eerste auteur van de studie, Birgitta Söder, zegt aan de telefoon dat dit het eerste onderzoek is dat aantoont dat ook milde ontstekingen in de mond, veroorzaakt door mondbacteriën, een verhoogde kans op tumoren geven. Vorig jaar publiceerde haar groep een onderzoek waaruit bleek dat mensen met ernstige ontstekingen in de mond, waarbij tanden uitvallen, een grotere kans hebben op borstkanker en hartziekten. „Er is meer onderzoek nodig om op te helderen of er een duidelijke oorzaak zit achter het gevonden verband”, aldus Söder.