Schumacher, Armstrong, Nadal

Rafael Nadal won gisteren voor de zevende keer Roland Garros. Een prestatie waarmee hij de geschiedenisboeken haalt. ‘Dat kan je gek maken.’

Rafael Nadal of Spain reacts after winning the men's singles final match against Novak Djokovic of Serbia at the French Open tennis tournament at the Roland Garros stadium in Paris June 11, 2012. REUTERS/Benoit Tessier (FRANCE - Tags: SPORT TENNIS TPX IMAGES OF THE DAY) REUTERS

Redacteur Tennis

Rotterdam. - Het geheim van Rafael Nadal laat zich niet in een paar simpele termen uitleggen. „Denk aan Moord in de Oriënt-expres”, zegt zijn fysieke trainer Joan Forcades in de vorig jaar verschenen biografie Rafa. Zoals in de detective van Agatha Christie de twaalf verdachten allemaal dader blijken te zijn in een ingewikkeld complot, zo ligt het succes van Nadal besloten in een onlosmakelijk geheel van deelfactoren. „Als je maar naar één aspect kijkt, mis je het grote verhaal”, aldus Forcades.

Het is dus niet alleen zijn enorme trainingsarbeid of aangeboren talent. Ook niet alleen de ideale thuissituatie die totale toewijding aan het tennis mogelijk maakte. En ook niet alleen de onbegrensde ambitie, zijn mentale kracht en zijn alertheid die volgens Forcades „bijna bovenmenselijk” zijn. Het zijn al deze factoren samen die Nadal maken tot de beste graveltennisser aller tijden. Gisteren won de Spanjaard voor de zevende keer Roland Garros. Een record.

Nadal was in vier sets – die door de regen over twee dagen gespeeld moesten worden – te sterk voor de nummer één van de wereld Novak Djokovic (6-4, 6-3, 2-6 en 7-5). De Serviër had op zijn beurt geschiedenis kunnen schrijven door zijn vierde grand slam op rij te winnen. Pas bij een achterstand van 2-0 in sets en 2-0 in games vond Djokovic zondagavond voor de onderbreking zijn beste tennis, maar een klein uur na de hervatting van de partij gistermiddag boog hij alsnog het hoofd.

Met zijn zeven titels op Roland Garros heeft Nadal er nu één meer dan de Zweed Björn Borg. Zeven, dat is net zo vaak als Pete Sampras Wimbledon won, wielrenner Lance Armstrong de Tour de France en autocoureur Michael Schumacher het Formule 1-kampioenschap. Prestaties waarmee een sporter de geschiedenisboeken haalt en het soort succes waarmee moeilijk om te gaan is, stelt Forcades in Rafa. „Het vergroot je ego en kan je gek maken. Daarom heb je de stabiliteit nodig van een familie die ervoor zorgt dat je met je beide benen op de grond blijft staan.”

Van jongs af aan wordt elke zweem van zelfgenoegzaamheid de kop ingedrukt door Nadals oom Toni, al twintig jaar zijn strenge trainer. Als de ene helft van de baan heerlijk in de schaduw ligt, moet de kleine Rafael toch in de felle Mallorcaanse zon trainen. En wie moet er van alle jongetjes na de training de ballen rapen? Kleine Rafael. Zelden krijgt hij complimenten, nooit felicitaties. Als zijn peetmoeder Marilén de jongen toch eens met een toernooiwinst feliciteert, kijken Rafael en zijn oom Toni haar vol ongeloof aan: ‘Wat doe je?’ „Ze hadden gelijk”, zegt ze in de biografie. „Het was alsof ik mezelf feliciteerde. Want als een van ons wint, winnen we allemaal.”

Zijn familie – vader, moeder, zus en ooms – is alles voor de huiselijke Mallorcaan. Zijn thuiseiland is de enige plek op aarde waar hij nog normaal over straat kan. Dat koestert hij. Gisteren klom hij zoals altijd na belangrijke zeges in zijn carrière over stoelen en banken naar de box met zijn entourage. „De wetenschap dat ze er zijn, zoals altijd, geeft me de rust in mijn hoofd waarop mijn succes als speler is gebaseerd”, tekent Nadal op in zijn biografie.

In het voorjaar van 2009 liggen zijn ouders in een scheiding. De „perfecte synergie”, zoals zijn fysieke trainer Forcades het noemt, is doorbroken en prompt verliest Nadal zijn eerste en tot nu toe enige wedstrijd op Roland Garros. Pas wanneer hij de breuk tussen zijn ouders heeft verwerkt, maanden na de scheiding, vindt hij zijn vorm terug. Het blijkt de opmaat naar zijn beste jaar, 2010, waarin hij drie grand slams wint en als jongste tennisser ooit op alle vier grand slams minimaal één keer heeft gezegevierd.

Nadal lijkt geboren voor de sport. Forcades hield de talentvolle tiener het voorbeeld voor van de kolibrie, een dier dat urenlang tachtig vleugelslagen per seconde kan maken. Tennis werkt ook zo: hoge intensiteit over een lange periode. Het is geen lineaire sport, aldus Forcades, en daarom doet Nadal niet aan hardlopen of gewichtheffen. Toch beschikt hij over indrukwekkende armspieren waarmee hij via zijn racket extra topspin kan geven aan de bal, of vanuit onmogelijke hoeken nog een krachtige dubbelhandige backhand kan slaan.

Het lijkt uitgesloten dat het blijft bij zeven titels in Parijs of zijn elf grandslams in totaal. Nadal, die vorige week 26 werd, heeft nog jaren toptennis in zijn krachtige lijf. Het allerbelangrijkste, zo zegt Forcades in Nadals biografie, is „het emotionele welzijn” van de tennisser. Records zullen blijven sneuvelen zolang Nadal de onvoorwaardelijke steun heeft van zijn familie en zijn begeleidingsteam, dat al jaren ongewijzigd is. Forcades noemt het hoofd „het kwetsbaarste deel van het lichaam”, maar Nadal heeft keer op keer aangetoond onder grote druk ijzersterk te zijn. Bijna bovenmenselijk.

    • Bart Hinke