Oude strijder zet Kiev in vuur en vlam

Eén man is sinds gisteren nationale held in Oekraïne. Andrei Sjevtsjenko, de ervaren spits die zijn land tegen Zweden naar de eerste EK-zege ooit kopte.

Tot aan het ochtendgloren duurde het volksfeest dat gisteren uitbrak in de straten van Kiev. Tienduizenden Oekraïners namen bezit van het Onafhankelijkheidsplein, zwaaiden met vlaggen, staken vuurwerk af en toeterden totdat het licht werd boven de Dnjepr. Alsof de nationale voetbalploeg zojuist de Europese titel had veroverd.

De feestvreugde in de hoofdstad was niet alleen een voetbalfestijn. Eindelijk viel er weer eens iets te vieren voor de getergde inwoners van Oekraïne, moe van alle politieke schandalen, de corruptie, de economische malaise en alle negatieve EK-publiciteit rond racistische supporters en hoge hotelprijzen. Zelfs de tentjes van de activisten die dagelijks demonstreren voor de vrijlating van oppositieleidster Joelia Timosjenko waren verlaten, toen Kiev een oude sportheld opnieuw in de armen sloot.

Eén man zette Oekraïne gisteravond in vuur en vlam: Andrei Sjevtsjenko, de 35-jarige aanvaller van wie was aangenomen dat hij zijn scherpte was kwijtgeraakt. Op uitzinnige wijze scandeerden tienduizenden supporters in de fanzone op het statige Chresjtsjatik, de hoofdstraat van Kiev, zijn koosnaam Sjeva. Kind van Dinamo Kiev, Europees voetballer van het jaar in 2004. En sinds gisteren voor altijd de held van Oekraïne.

Het was op een maandagavond, elf uur lokale tijd, dat Sjevtsjenko zich in de drukkende hitte van het Olympisch Stadion nog populairder maakte met een zoen op het voorhoofd van Oleg Blochin, de bondscoach die drie decennia eerder als spits furore had gemaakt in Europa. Met twee rake kopballen boog Sjevtsjenko binnen zes minuten tijd een achterstand tegen Zweden om in een voor onmogelijk gehouden 2-1 overwinning.

Sjevtsjenko, inderdaad niet meer zo snel als vroeger, demonstreerde in de heksenketel van Kiev nog één keer waarom hij een jaar of acht geleden, als speler van AC Milan, de meest gevreesde spits op de Europese velden was, die als geen ander wist op welke plek hij moest staan om toe te slaan. Zijn Torinstinct blijkt nog springlevend.

Met zijn goals bezorgde hij Oekraïne de zege in het eerste duel ooit op een EK. Het land wist zich nooit te kwalificeren voor de eindronde, maar was als medeorganisator van Euro 2012 automatisch geplaatst. De zege van de Oekraïners op Zweden brengt groep D in één keer tot leven, zeker na het gelijkspel tussen Engeland en Frankrijk, eerder op de dag. Met gastland Oekraïne had eigenlijk niemand rekening gehouden.

Evenmin met een wederopstanding van Andrei Mikolajovitsj Sjevtsjenko. In Kiev werd de afgelopen maanden gefluisterd dat bondscoach Blochin hem helemaal niet meer zou opnemen in zijn EK-selectie, om plaats te maken voor een jongere speler met meer toekomst. „Namen voetballen niet”, had Blochin afgelopen zaterdag nog gezegd. „Anders had ik zelf wel meegedaan.”

Maar Blochin (59), net als Sjevtsjenko een leerling van de legendarische coach Valeri Lobanovski, koos wijselijk wel voor zijn meest ervaren speler, ook al werd er openlijk getwijfeld over diens fitheid. Tal van blessures hadden van de man die bij Dinamo Kiev, AC Milan en Chelsea bekendstond om zijn fenomenale snelheid, zelfs in Oekraïne een meelijwekkende figuur gemaakt.

„Ik voel zoveel verschillende emoties op dit moment”, sprak Sjevtsjenko gisteren na de wedstrijd uitgelaten. Alsof de tijd heel even, speciaal voor hem, was teruggedraaid. Hij had zich weer gevoeld als een twintigjarige. Na zijn applauswissel had hij de slotfase nagelbijtend vanaf de bank bekeken.

Vooral de man die bij Milan in zijn voetsporen trad, Zlatan Ibrahimovic, gisteren de maker van het Zweedse doelpunt, was gevaarlijk geweest. Maar met kunst en vliegwerk had Oekraïne standgehouden. „Dit is fantastisch”, zei Sjevtsjenko stralend. „Een EK in eigen land, en dan de openingswedstrijd met 2-1 winnen. We hebben nu een goede kans om de volgende ronde te halen.”

Sjevtsjenko werd vooral bekend als aanvaller van AC Milan, dat hem in 1999 voor 20 miljoen euro overnam van Dinamo Kiev. Tweemaal, in 2000 en in 2004, werd hij topscorer van de Serie A. Daarmee trok hij de aandacht van Chelsea, dat 44 miljoen euro voor hem over had.

Maar mede door een reeks blessures haalde hij nooit meer zijn oude niveau. In 2009 keerde hij terug naar Dinamo Kiev, om af te bouwen, en om zich voor te bereiden op zijn laatste kunstje, het EK in eigen land.

    • Rob Schoof