Wetenschappers uit Iran zitten klem in Nederland

Ongeveer 125 wetenschappers en andere ‘kenniswerkers’ uit Iran die in Nederland werken worden getroffen door de aangescherpte sancties tegen Iran. De Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND) heeft hun aanvragen voor visa en verblijfvergunningen bevroren.

Dit heeft de woordvoerder van de IND desgevraagd bevestigd. Het tijdelijk aanhouden van de aanvragen is vooral lastig voor Iraanse bètawetenschappers die na de zomer in Nederland komen werken en voor onderzoekers die binnenkort hun verblijfsvergunning moeten verlengen.

De Europese Unie heeft op 23 maart de sancties tegen Iran uitgebreid. Zo is het voortaan verboden om met de Iraanse overheid te handelen in edelmetalen en zijn er meer restricties voor betalingen gekomen. Onlangs heeft de IND universiteiten met Iraanse onderzoekers, zoals die in Delft en Groningen, laten weten de aanvragen aan te houden. Hoe lang dit gaat duren, is niet bekend.

„Per 1 september komen bij ons enkele Iraanse onderzoekers werken. Dat betekent dat we nu hun visa moeten regelen. Maar dat gaat dus even niet”, zegt Marco van der Vinnen, die bij de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) het papierwerk voor buitenlandse onderzoekers verzorgt. De Technische Universiteit Delft, waar de meeste Iraanse onderzoekers werken, ziet op dit moment vooral problemen met het overmaken van geld uit Iran naar Nederland.

Dat verloopt inderdaad moeizaam, zegt robotspecialist Amirhosein Shantia, assistent in opleiding aan de RUG. „Veel Iraniërs hier krijgen geld van hun familie. Bedragen per bank overmaken is niet meer toegestaan. Daarom nemen vrienden contant geld mee naar Nederland. Maar Iraniërs durven amper meer te reizen, door de problemen met de verblijfsvergunningen.”

De verblijfsvergunning van Shantia verloopt binnen twee maanden, net als die van zijn vrouw, een computerwetenschapper: „Voor haar is het nog vervelender. Zij zou binnenkort een nieuwe baan gaan zoeken.”

Vier jaar geleden besloot het toenmalige kabinet dat Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstituten Iraanse onderdanen de toegang moeten ontzeggen tot locaties en studierichtingen waar nucleaire kennis kan worden opgedaan. Vijf locaties en negen studierichtingen werden tot „verboden gebieden” verklaard, onder meer de testreactor in Delft.

    • Karel Berkhout