'Oranje is slecht in strafschoppen'

Clarence Seedorf is misschien wel de meest succesvolle clubvoetballer van Nederland. Maar hij is ook de man van de gemiste penalty’s – onder meer door de misser in de strafschoppenserie in de kwartfinale van het EK in 1996 tegen Frankrijk en door de bal die hij vanaf elf meter hoog over schoot in de WK-kwalificatiewedstrijd tegen Turkije (1998). Op dit moment is ook Arjen Robben het mikpunt van spot doordat hij in de Champions League-finale tegen Chelsea een strafschop miste voor Bayern München. ‘Een rechter vertelde een veroordeelde dat hij goed nieuws en slecht nieuws voor hem heeft. Het slechte nieuws is dat de veroordeelde man de doodstraf kreeg, met behulp van een kogel. Het goede nieuws is dat Robben zal schieten.’ Het is de grap die rondgaat in Duitsland. Maar is Nederland nou echt zo slecht in strafschoppen nemen?

Nota bene Marco van Basten, de held van het EK van 1988, is in 1992 de eerste die voor Nederland een penalty mist in een strafschoppenserie op een eindronde van een Europees of wereldkampioenschap. De halve finale van het EK tegen (de latere Europees kampioen) Denemarken eindigt na verlenging in 2-2. Oranje wordt uitgeschakeld, door de misser van Van Basten eindigt de strafschoppenserie in 5-4.

Vier jaar later bij het EK in Engeland vliegt Oranje er opnieuw uit na penalty’s. Dit keer betekent het slappe schot van Seedorf einde toernooi in de kwartfinale tegen Frankrijk (0-0).

In 1998 is er niet één maar zijn er twee missers. Nederland is bij het WK in Frankrijk een aantal penalty’s verwijderd van de finale. Tegen Brazilië is het na 120 minuten 1-1, door doelpunten van Ronaldo en Patrick Kluivert, maar Phillip Cocu en Ronald de Boer missen vanaf elf meter.

En het wordt erger. Oranje bereikt in 2000, in eigen land, de halve finales en treft Italië. Nederland krijgt tijdens de reguliere speeltijd twee keer (!) een penalty toegewezen. Maar Frank de Boer en Patrick Kluivert krijgen ’m er niet in. Het blijft 0-0, weer strafschoppen dus… En opnieuw blijkt dat niet de kwaliteit van Oranje te zijn. Na vier penalty’s is het gebeurd. Frank de Boer (opnieuw), Jaap Stam en Paul Bosvelt falen. Zes genomen, vijf gemist!

Het penaltytrauma is een feit.

Gelukkig gaat het ook een keer goed. In 2004 wint Nederland in de kwartfinales van het EK in Portugal de strafschoppenserie van Zweden (5-4) – omdat Zweden vaker mist (Ibrahimovic en Melberg) dan Oranje (alleen Cocu).

Maar wat zeggen de statistieken? Zijn de Nederlanders nou echt relatief slechter in penalty’s? Missen ze vaker of missen ze vooral op de belangrijke momenten? Het antwoord is helaas simpel. Ja, ‘wij’ zijn slecht in het nemen van strafschoppen. Sinds 1992, toen Van Basten verzuimde te scoren, heeft Oranje relatief veel penalty’s mogen nemen: 60 keer. Maar slechts 70 procent was raak. Een groot verschil met bijvoorbeeld de Fransen, die in die periode bijna 90 procent van hun strafschoppen benutten, en Duitsland dat met 87,5 procent ook goed scoort.

Maar, er is een land dat meer penalty’s heeft gemist! Spanje. Hun scoringspercentage vanaf elf meter mag dan hoger zijn; de afgelopen twintig jaar misten de Spanjaarden 20 penalty’s, ‘wij’ 18. Maar of zij, als regerend Europees en wereldkampioen , daar net zo mee zitten als wij…

    • Hanneke Rietberg