'Gijp', een portret van René van der Gijp

Een mannenboek op de eerste plek in de CPNB-bestsellerslijst. Dat is sinds oktober 2011, toen Dick Swaab met Wij zijn ons brein ook bovenaan de lijst stond, niet meer gebeurd. De vraag is: wat is hier aan de hand?

Ligt de boekenmarkt dermate op z’n gat dat vrouwen niet meer lezen en het mannenboek zijn slag slaat? Of is het de Oranjekoorts waardoor een boek over de eeuwig lachende knuffelbeer van het tv-programma Voetbal International en oud-profvoetballer René van der Gijp op de eerste plek staat?

Michel van Egmond, eindredacteur van het tv-programma VI, besloot dit portret te schrijven. Gijp (Voetbal International, € 19,95) is het resultaat van vele gesprekken. En dat levert een verhaal op vol oneliners als: ‘René van der Gijp kan genieten van René van der Gijp’; ‘Dat doet René van der Gijp vaak, mensen aanraken tijdens het praten’; ‘René van der Gijp is graag thuis’; ‘René van der Gijp woont alleen’; ‘René van der Gijp ziet veel’. Overzichtelijk wel.

Nu is René van der Gijp ook een man van overzichtelijkheid: controle, alles opgeruimd (hij stofzuigt heel vaak zijn huiskamer, net zo vaak als Johan Derksen zijn auto uitzuigt) en iemand van de vrij eenvoudige levensfilosofie ‘maak je niet te druk’. Daar vult hij avond aan avond zalen mee: pratend voor burgemeesters, verzekeringsagenten en andere groepen die vroeger naar Emile Ratelband luisterden. Een heel boek dus over een profvoetballer die, als hij een andere levensfilosofie had gehad, in 1988 het EK had kunnen winnen.

Gijp is het alsmaar herhalen van René van der Gijps levensfilosofie. En dat doen René van der Gijp en Michel van Egmond aan de hand van anekdotes over voetballers, de merkwaardigheid van trainers om te doen alsof ze belangrijk zijn, de twee persoonlijkheden van Louis van Gaal, de vroegere vriendschap met Gullit, etcetera.

En natuurlijk door korte interviews, waaruit blijkt dat René van der Gijp een man is die van ‘kleine dingetjes houdt: ’s middags lekker broodjes eten, krantje uit de brievenbus halen, stukje fietsen, voetbalwedstrijdje kijken, saunaatje aan’. René van der Gijp, de man van de eenvoudige levensfilosofie, maakt de dingen graag niet te groot. René van der Gijp gebruikt graag verkleinwoordjes.

Maar: René van der Gijp is ook een man die meer lacht dan goed voor hem is. En daarin zit ook de verklaring voor het verkoopsucces. René van der Gijp heeft als voetballer dieptepunten meegemaakt, momenten in het Kralingse Bos dat hij tijdens een hardlooptraining werd ingehaald door oude mannen. René van der Gijp heeft een ‘vliegende inzinking’ gehad. René van der Gijp had een tijd lang iets te veel hooi op zijn vork genomen, waardoor René van der Gijp opeens veel minder lachte, waardoor René van der Gijp even geen tafelheer meer was bij VI – het tv-werk en alles wat daarbij hoorde was te veel voor hem geworden. Vier uur voor een uitzending belt René van der Gijp op om te zeggen dat hij niet komt: ‘Nee, echt. Het gaat niet. Ik heb weer last van hyperventilatie, paniekaanvalletjes... Ik was net in een kledingzaak in Papendrecht. Het zweet brak me uit. Vijf minuten ben ik daar binnen geweest. Langer hield ik het niet vol. Ik heb het de afgelopen tijd geestelijk niet zo goed gedaan’.

Innerlijke worsteling, identiteitscrisis, opkomst, neergang en wederkomst. Gijp is een vrouwenboek.

    • Toef Jaeger