Geen info, wel verse vis

Lukas Podolski speelt voor Duitsland maar heeft zijn Poolse roots nooit verloochend. Op bezoek in Gliwice, om voetbal te kijken met de overburen van oma.

Germany's national soccer player Lukas Podolski laughs during an official training session ahead of the Euro 2012 in Gdansk, June 4, 2012. REUTERS/Thomas Bohlen (POLAND - Tags: SPORT SOCCER) REUTERS

Redacteur Voetbal

Gliwice. ‘Lu Lu Lu Lukas Podolski, Lu Lu Lukas Podolski, Lu Lu Lu Lukas Podolski.’ Zo er al twijfel bestond over het adres van de oma van Lukas Podolksi, dan is die bij het aanbellen weggenomen. Eén druk op de knop activeert een loflied op de Duitse voetbalinternational. De eerste keer doet je dat een beetje terugdeinzen. Wat een herrie voor een deurbel. Maar het maakt oma Budzinska uit Gliwice op voorhand sympathiek; het geeft haar trots op de zoon van haar dochter een extra dimensie.

Binnen schijnt er een zee aan Podolski-parafernalia te zijn. Maar die krijgt een verslaggever niet te zien. De deur blijft dicht. Op uitdrukkelijk verzoek van Lukas Podolski zelf, die zijn oma en andere familieleden in Gliwice vriendelijk maar dringend heeft verzocht mediavertegenwoordigers niet meer te woord te staan. Hij wil niet dat zijn oma nog wordt lastiggevallen en evenmin dat zij zijn spreekbuis wordt. Het verhaal over Podolski’s afkomst is wat de voetballer betreft al vaak genoeg geschreven.

Sinds Podolski voor Die Mannschaft uitkomt hebben Duitse en Poolse journalisten Sosnica platgelopen. En weer verscheen er nu dus een verslaggever in de arbeiderswijk van Gliwice, de stad in Opper-Silizië die ooit aan Duitsland toebehoorde, maar bij een grensafbakening na de Tweede Wereldoorlog aan Polen toeviel.

Podolski’s ouders, een voormalige handbalster en een oud-profvoetballer, behoorden tot het achtergebleven Duitse deel van de bevolking en maakten, uit economische overwegingen, in 1987 gebruik van het recht op een Duits staatsburgerschap. Zij verhuisden naar Bergheim, nabij Keulen. Podolski was twee jaar toen hij een zogeheten Aussiedler werd. En hij was niet de enige. Volgens gegevens van het Poolse ministerie van Buitenlandse Zaken gold dat voor zo’n 1,5 miljoen Polen.

Wie Sosnica bezoekt proeft de behoefte aan betere leefomstandigheden. De mijnwerkershuizen ogen grauw en zijn van binnen klein. De straten ademen de somberheid van oude, communistische woonoorden. In die omgeving is Podolski 27 jaar geleden geboren. En hoe goed het de voetballer intussen ook vergaat, hij verloochent zijn afkomst niet.

Regelmatig komt Podolski naar zijn geboortestad Gliwice (in het Duits Gleiwitz) om zijn oma en zijn oom Wieslaw te bezoeken. De Duitse international heeft altijd gezegd dat zijn hart ook voor Polen klopt. Die houding maakte hem populair in Polen. In tegenstelling tot Miroslav Klose, zijn collega-international die een jaar voor hem als jongen van acht de reis als Aussiedler maakte, maar nadien weinig warme woorden voor Polen over had. Pas de laatste tijd poogt hij die houding te veranderen, maar Kloses liefdesverklaringen aan zijn geboorteland worden nu niet meer serieus genomen.

Jaroslaw Rutkowski, de overbuurman van Podolski’s oma, laat met opgeheven middelvinger duidelijk merken hoe hij over Klose denkt. Nee, dan Podolski. Een sympathieke jongen, die zich niet te groot voelde om met zijn zonen Lukas en Peter en andere jongens uit de buurt op het nabijgelegen speelveldje een balletje te trappen.

Ook Rutkowksi houdt zich aan de code van zwijgzaamheid. Zoals alle buurtbewoners. Er is hun geen spreekverbod opgelegd, maar de buurt is solidair met Podolski en zijn familie. Zo zijn de mores in Sosnica.

De kennismaking met het groepje bier drinkende mannen rond buurman Rutkowski verloopt ook ronduit afhoudend. „Wij geven journalisten geen informatie”, zegt Mateusz Sikora, een 21-jarige informaticastudent die als enige van het gezelschap Engels spreekt. De houding wordt warmer zodra er over voetbal in het algemeen wordt gesproken. Want voetballiefhebbers zijn de mannen – vooral van de regionale profclub Gornik Zabrze, en buiten de landsgrenzen van FC Barcelona.

Dat Podolski voor Duitsland speelt, nemen ze hem niet kwalijk. Hij had aanvankelijk voor Polen willen uitkomen, maar de toenmalige bondscoach Pawel Janas week niet voor de roep in de Poolse media om Podolski te selecteren toen hij bij FC Köln op het punt van doorbreken stond. „Ik haal geen speler op basis van twee goede wedstrijden in de Bundesliga”, zou hij gezegd hebben.

Janas verspeelde er voorgoed de sympathie van de Poolse voetballiefhebbers mee. De mannen op de stoep bij Rutkowski kunnen er nog steeds niet over uit. Vooral niet omdat er tegenwoordig wel twee Franse en twee Duitse spelers met Poolse roots van de nationale ploeg deel uitmaken. En die mogen wat hen betreft nog niet de veters van Podolski strikken.

Als Podolski’s oom Wieslaw Budzinska zich in een polo met het embleem van FC Köln bij het gezelschap drinkende mannen voegt, valt het gesprek even stil. Zou hij wat over zijn beroemde neef zeggen? Niet dus. Ja, dat hij zijn shirt binnenkort vervangt door een polo met het logo van Arsenal. Want Budzinkska laat wel even blijken hoe trots hij op Podolski’s transfer van FC Köln naar de Londense club is. Maar verder houdt hij het bij een veelzeggende lach op zijn door drank getekende hoofd.

De mediastilte over Podolski heeft de gastvrijheid in Sosnica niet aangetast. Want hoe slecht een verslaggever ook wordt geïnformeerd, hij wordt vriendelijk uitgenodigd om de wedstrijd Nederland-Denemarken te bekijken. Bij het eten van zelf gevangen vis moet de Hollandse gast zich wel de schimpscheuten over het geschutter van Oranje laten welgevallen. Want in Sosnica mogen ze graag een beetje jennen. „Holland, drama”, zegt Rutkowski met een vette lach en zonder ook maar een spoortje mededogen.

Een paar uur later heeft de familie Sikora de deuren wijd opengezet om de gast te laten zien hoe het Duitsland van Podolski het er tegen Portugal vanaf brengt. Er wordt niet overdreven meegeleefd en evenmin luidkeels de loftrompet gestoken over de kleinzoon van oma Budzinska. Maar ook in relatieve stilte is het respect voelbaar. En in de lachende gezichten na de 1-0 overwinning van Duitsland ligt de tevredenheid over het verloop van de wedstrijden in groep B van het EK voetbal besloten. Waarna de gast de warme groeten krijgt, hem een goede reis wordt gewenst en hij vriendelijk wordt uitgezwaaid.